uit

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  uit    (hulp, bestand)
• IPA:
  • (Noord-Nederland): /œʏ̯t/, /ʌʏ̯t/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /œːt/

Woordafbreking

• uit

Woordherkomst en -opbouw

afkomstig van: Middelnederlands: ute Oudnederlands: ūt, ūta

Verwant in Germaans: West: Engels: out (Angelsaksisch: ūt, ūte), Duits: aus, (Oudhoogduits: ūz), Fries: út (Oudfries: ūt) Noord: Zweeds: ut, ute, Deens: ud, ude Oost: Gotisch: ût

		vnw. bijw.
voorzetselbijwoord		uit
persoonlijk		eruit
aanwijz.	nabij	hieruit
	veraf	daaruit
vragend/betrekk.		waaruit

Voorzetsel

uit

1. geeft aan van welke plaats iets komt.

   Dit komt uit de pot.

Antoniemen

• in

Hyponiemen

• vanuit, voluit, vooruit

Afgeleide begrippen

achteruitgaan achteruitgang uiteen uitgaander uitgekomene

uitgelopene uitgeredene uitgestokene uitje uitkomst uitlaat uitrijden

uitsnijding uitspringen uitstorting uitstrijkje uitstroom uitval

uitwateren uitwatering uitwijzing vooruitbetalen vooruitbetaling vooruitgaan

vooruitgang vooruitkomen vooruitlopen vooruitzetten vooruitzicht vooruitzien

Uitdrukkingen en gezegden

• uit de boot vallen

Vertalingen

    1. geeft aan van welke plaats iets komt   

Duits: aus (de) Engels: out (en), out of (en) Frans: de (fr) Latijn: e (la), ex (la)

Noors: fra (no) Nynorsk: frå (nn) Pools: z (pl)

    uit de boot vallen   

Duits: das Nachsehen haben

	stellend
onverbogen	uit
verbogen	(alleen predicaat)

Bijvoeglijk naamwoord

uit

1. niet aan, stand van een apparaat.

   Het koffiezetapparaat is al uit.

2. balsport term voor als de bal buiten de lijnen van het speelveld is geraakt.

   Die bal was uit!

Bijwoord

1. bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

   Uitmaken: ik maak het nu uit.

Antoniemen

• [1] aan
• [2] in

Uitdrukkingen en gezegden

de woning uit moeten

• Uit de woning gezet worden.

(er niet) over uit kunnen

• Iets niet snappen.

Vertalingen

    1. niet aan, stand van een apparaat   

Engels: off (en)

    2. balsport term voor als de bal buiten de lijnen van het speelveld is geraakt   

Engels: out (en)

    de woning uit moeten   

Duits: ausziehen müssen

Werkwoord

vervoeging van
uiten

uit

1. enkelvoud tegenwoordige tijd van uiten
2. gebiedende wijs van uiten