de

Uit WikiWoordenboek

Ga naar: navigatie, zoeken

Nederlands

Uitspraak

Geluid: de (hulp, bestand)
IPA: /də/

Lidwoord

de (bepaald lidwoord)

wordt gebruikt voor mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden in het enkelvoud en altijd voor het meervoud, waarbij het een specifieke persoon of ding aanduidt in plaats van het algemene geval.

Citaten

De man; de vrouw; de boeken

Vertalingen

1.

Afrikaans: die ^(af)
Duits: der ^(de) m, die ^(de) v, mv, das ^(de) o
Engels: the ^(en)
Frans: le ^(fr) m, la ^(fr) v, les ^(fr) mv
Ido: la ^(io)

Kiribatisch: te ^(gil), na ^(gil), ta ^(gil), to ^(gil), a ^(gil)
Noors: -en ^(no) v m (ook), -a v, -et o
Spaans: el ^(es) m, los ^(es) m/mv., la ^(es) v, las ^(es) f/mv
Tuvaluaans: a ^(tvl)
Zweeds: -en ^(sv) o m/v, -et

Verwante begrippen

het, een, des, der

Catalaans

Uitspraak

IPA: /də/

Voorzetsel

de

van

Frans

Uitspraak

IPA: /də/

Voorzetsel

de

van

Latijn

Voorzetsel

dē (met ablativus)

(van plaats)
1. van, uit, van...uit.
«de castris procedere»

uit het legerkamp weggaan
1. van...af
«de vehiculo dicebat»

hij zei vanaf de wagen
(van tijd)
1. onmiddelijk na.
«statim de auctione venire»

meteen na de veiling komen
1. nog in de loop van, nog tijdens.
«de nocte venire»

nog tijdens in de nacht komen
(afstamming)
1. van
(delen van een geheel aanduidend)
1. van, uit.
«unus de multis milibus.»

een van de vele soldaten
(een zaak aanduiden waaruit iets anders is ontstaan)
1. uit, van.
(een geldbron aanduidend)
1. uit, van.
«de publico»

uit de staatskas
(causaal)
1. wegens, door, om.
«qua de causa»

om welke reden
overeenkomstig, naar.

«de mea sententia»

overeenkomstig mijn straf
betreffende

«de ceteris»

betreffende het overige

Voorvoegsel

de

af-, weg-.
neer, af-.
on-, ont- (als iets ontbreekt).
volledig, zeer.

Limburgs

Uitspraak

IPA: /ðɐ/ (Etsbergs), /də/ (Maastrichts)

Woordherkomst en -opbouw

Verzwakte vorm van d'r.

Lidwoord

de

de, het.

Verbuiging

Bepaalde lidwoorden in het Limburgs
	enkelvoud						tweevoud				meervoud
	mannelijk		vrouwelijk		onzijdig		mannelijk / vrouwelijk		onzijdig		meervoud
	geheel	gemuteerd	geheel	gemuteerd	geheel	gemuteerd	geheel	gemuteerd	geheel	gemuteerd	geheel	gemuteerd
nominatief	d'r, de, d'n	t'r, te, t'n	de, de-n	te, te-n	't	'd	d'ch¹	t'ch¹	de, die, d'r, die-r	te, tie, t'r, tie-r	de, die, d'r, die-r	te, tie, t'r, tie-r
nominatief	g'r, ge, g'n	ch'r, che, ch'n	ge, ge-n	che, che-n	ge, g't, g'd	che, ch't, ch'd	g'ch¹, g'¹	ch'ch¹, ch'¹	ge, gie, g'r, gie-r	che, chie, ch'r, chie-r	ge, gie, g'r, gie-r	che, chie, ch'r, chie-r
genitief	dès, 's	tès	dèr, 'r	tèr, 'r	dès, 's	tès	dèr, 'r	tèr, 'r	dèr, 'r	tèr, 'r	dèr, 'r	tèr, 'r
genitief	gès	chès	gèr	chèr	gès	chès	gèr	chèr	gèr	chèr	gèr	chèr
locatief	dèès	tèès	dèès	tèès	dèès	tèès	dèèch¹	tèèch¹	dèèch¹	tèèch¹	dèès, dèèr	tèès, tèèr
locatief	gèès	chèès	gèès	chèès	gèès	chèès	gèèch¹	chèèch¹	gèèch¹	chèèch¹	gèès, gèèr	chèès, chèèr
datief	d'm, de, d'n	t'm, te, t'n	de, d'r	te, t'r	't, d'm	'd, t'm	d'ch¹	t'ch¹	de, die, d'r, die-r, d'n	te, tie, t'r, tie-r, t'n	de, die, d'r, die-r, d'n	te, tie, t'r, tie-r, t'n
datief	g'm, ge, g'n	ch'm, che, ch'n	ge, g'r	che, ch'r	ge, g't, g'm, g'd	che, g't, g'd, g'm	g'ch¹, g'¹	ch'ch¹, ch'¹	ge, gie, g'r, gie-r, g'n	che, chie, ch'r, chie-r, ch'n	ge, gie, g'r, gie-r, g'n	che, chie, ch'r, chie-r, ch'n
accusatief	d'r, de, d'n	t'r, te, t'n	de, de-n	te, te-n	't	'd	d'ch¹	t'ch¹	de, die, d'r, die-r, d'n	te, tie, t'r, tie-r, t'n	de, die, d'r, die-r, d'n	te, tie, t'r, tie-r, t'n
accusatief	g'r, ge, g'n	ch'r, che, ch'n	ge, ge-n	che, che-n	ge, g't, g'd	che, ch't, ch'd	g'ch¹, g'¹	ch'ch¹, ch'¹	ge, gie, g'r, gie-r, g'n	che, chie, ch'r, chie-r, ch'n	ge, gie, g'r, gie-r, g'n	che, chie, ch'r, chie-r, ch'n