dag

(astronomie) de aanwezigheid van elektromagnetische straling op de door de zon bestraalde helft van een planeet, en die vooral effecten als opwarming en verlichting veroorzaakt

In de zomer is het al vroeg dag.
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)

Neem driemaal per dag deze pillen en u bent zo weer op de been.
(tijdrekening) tijd tussen zonsop- en zonsondergang

Op bepaalde tijdstippen van de dag is de kans op verbranding groter dan op andere.

eenheden van tijd in het Nederlands (nld)
yoctoseconde • zeptoseconde • attoseconde • femtoseconde • picoseconde • nanoseconde • microseconde • milliseconde • centiseconde • deciseconde • seconde • decaseconde • hectoseconde • kiloseconde • megaseconde • gigaseconde • teraseconde • petaseconde • exaseconde • zettaseconde • yottaseconde
seconde • minuut • kwartier • uur • dag / etmaal / nychthemeron • week • decade • maand / maanmaand • kwartaal / trimester / jaargetijde / seizoen • tertaal • semester • jaar / annum • lustrum • decennium • generatie • eeuw / hectoannum • millennium / kiloannum • mega-annum • giga-annum

dag	maandag maandags 's maandags	dinsdag dinsdags 's dinsdags	woensdag woensdags 's woensdags	donderdag donderdags 's donderdags	vrijdag vrijdags 's vrijdags	zaterdag zaterdags 's zaterdags	zondag zondags 's zondags
ochtend morgen 's ochtends 's morgens	maandagochtend maandagmorgen maandagsochtends maandagsmorgens	dinsdagochtend dinsdagmorgen dinsdagsochtends dinsdagsmorgens	woensdagochtend woensdagmorgen woensdagsochtends woensdagsmorgens	donderdagochtend donderdagmorgen donderdagsochtends donderdagsmorgens	vrijdagochtend vrijdagmorgen vrijdagsochtends vrijdagsmorgens	zaterdagochtend zaterdagmorgen zaterdagsochtends zaterdagsmorgens	zondagochtend zondagmorgen zondagsochtends zondagsmorgens
middag voormiddag namiddag 's middags	maandagmiddag maandagvoormiddag maandagnamiddag maandagsmiddags	dinsdagmiddag dinsdagvoormiddag dinsdagnamiddag dinsdagsmiddags	woensdagmiddag woensdagvoormiddag woensdagnamiddag woensdagsmiddags	donderdagmiddag donderdagvoormiddag donderdagnamiddag donderdagsmiddags	vrijdagmiddag vrijdagvoormiddag vrijdagnamiddag vrijdagsmiddags	zaterdagmiddag zaterdagvoormiddag zaterdagnamiddag zaterdagsmiddags	zondagmiddag zondagvoormiddag zondagnamiddag zondagsmiddags
avond 's avonds	maandagavond maandagsavonds	dinsdagavond dinsdagsavonds	woensdagavond woensdagsavonds	donderdagavond donderdagsavonds	vrijdagavond vrijdagsavonds	zaterdagavond zaterdagsavonds	zondagavond zondagsavonds
nacht 's nachts	maandagnacht maandagsnachts	dinsdagnacht dinsdagsnachts	woensdagnacht woensdagsnachts	donderdagnacht donderdagsnachts	vrijdagnacht vrijdagsnachts	zaterdagnacht zaterdagsnachts	zondagnacht zondagsnachts

Meroniemen

uur, kwartier, minuut, seconde

Uitdrukkingen en gezegden

[1]: aan de dag brengen

bekendmaken

[1]: goed voor de dag komen

een goede indruk maken

[1]: voor de dag komen

opduiken

[1]: pluk de dag

profiteer van gunstige uren/tijden

[2]: vandaag de dag

tegenwoordig, in de huidige tijd

[2]: heden ten dage

tegenwoordig, in de huidige tijd

[2]: betere dagen gekend hebben

in slechte staat zijn

[2]: dag en nacht

voortdurend

[2]: dag in, dag uit

voortdurend

[2]: elke dag maar weer

elke dag hetzelfde

[2]: dezer dagen

tegenwoordig

[2]: om de andere dag

telkens twee dagen later

[2]: voor dag en dauw

zeer vroeg in de morgen

[2]: met drie dagen verlengd

drie (kalender-)dagen erbij

[2]: juliaanse dag

in astronomie gebruikte doortellende dagnummmering (nieuwe dag begint op de middag)

[3]: de langste dag

de dag met de meeste uren licht (zonnewende 21 juni )

[3]: het aanbreken van de dag

het opkomen van de zon, het licht worden

[3]: het krieken van de dag

het opkomen van de zon, het licht worden

Opmerkingen

Alleen de tijdsaanduidingen op -r blijven na een bepaald telwoord in het enkelvoud: drie uur, drie jaar; maar: drie dagen, drie weken, drie maanden.

Vertalingen

1. tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn as draait

Afrikaans: dag ^(af)
Albanees: ditë ^(sq)
Atayal: qlian ^(sq)
Bretons: deiz ^(br), devezh ^(br)
Cebuano: adlaw
Chamorro: dia ^(ch)
Chuukees: ráán
Duits: Tag ^(de) m
Egyptisch: rˁ m
Engels: day ^(en)
Esperanto: tago ^(eo)
Fijiaans: siga ^(fj)
Fins: päivä ^(fi)
Frans: jour ^(fr), journée ^(fr)
Fries: dei ^(fy) g
Oudgrieks: ημέρα (hemera) v
Grieks: μέρα ^(el) (mera) v
Hawaïaans: lā
Hongaars: nap ^(hu)
Ido: dio ^(io)
Indonesisch: hari ^(id)
Italiaans: giorno ^(it) m, giornata ^(it) v
Javaans: dina ^(jv)
Koerdisch: roj ^(ku) v
Latijn: dies ^(la)
Lets: diena ^(lv)
Litouws: dienà ^(lt)
Maori: ao ^(mr), raa ^(mr)

2. tijd tussen zonsop- en zonsondergang

Tussenwerpsel

dag

ontmoetingsgroet

Dag. Ik ben Jan.
afscheidsgroet

Ik moet gaan. Dag.

Synoniemen

1. hoi, hallo
2. doei

Verwante begrippen

1. goedendag

Uitdrukkingen en gezegden

zeg maar dag met je handje
- vergeet het maar

Vertalingen

1. ontmoetingsgroet

2. afscheidsgroet

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie.

Oudnederlands

Zelfstandig naamwoord

dag m

dag

Overerving en ontlening

Limburgs: daag
Nederlands: dag

Afrikaans

Woordafbreking

dag

Zelfstandig naamwoord

dag

dag (24 uur)
dag (van zonsop- tot zonsondergang)

Tussenwerpsel

dag

dag (ontmoetingsgroet)
dag (afscheidsgroet)

Noors

Uitspraak

Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
IPA: /dɑːg/

Woordafbreking

dag

Woordherkomst en -opbouw

Afkomstig van het Oudnoorse woord dagr.

Zelfstandig naamwoord

dag m

dag (24 uur)

«Året har 365 dager.»

Het jaar heeft 365 dagen.
dag (van zonsop- tot zonsondergang)

«Det er en fin dag.»

Het is een mooie dag.

Verbuiging

m	enkelvoud		meervoud
m	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	dag	dagen	dager	dagene
genitief	dags	dagens	dagers	dagenes

Hyperoniemen

[1] måned, år

Afgeleide begrippen

[2] aksjonsdag, aktivitetsdag, ankomstdag, annendag, ansettelsesdag, arbeidsdag, vinterdag

Verwante begrippen

Afgeleide begrippen

[1] mandag m
[1] tirsdag m
[1] onsdag m
[1] torsdag m

[1] fredag m
[1] lørdag m
[1] søndag m
[1] døgn o

Uitdrukkingen en gezegden

dag og natt 'Dag en nacht.

Nynorsk

Uitspraak

Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
IPA: /dɑːg/

Woordafbreking

dag

Woordherkomst en -opbouw

Afkomstig van het Oudnoorse woord dagr.

Zelfstandig naamwoord

dag m

dag (24 uur)
dag (van zonsop- tot zonsondergang)

«Hektisk dag på glattisen: - Eg har ikkje hatt tid til å ete i heile dag!»

Een jachtige dag met ijzel: - Ik heb de hele dag geen tijd gehad om te eten!