voor

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  voor    (hulp, bestand)

(klemtoonhomogram)

• In sommige betekenissen heeft het woord de klemtoon, in andere niet. De klemtoon kan aangegeven worden door vóór te schrijven.

Woordafbreking

• voor

Woordherkomst en -opbouw

afkomstig van: Middelnederlands: vore Oudnederlands: fora Germaans: *furi-

Verwant in Germaans: West: Engels: for (Angelsaksisch: for), Duits: für, (Oudhoogduits: furi), Fries: foar, foare Noord: Zweeds: för, Deens/Noors: for (Oudnoors: fyrir), IJslands: fyrir

Voorzetsel

voor

1. dichterbij dan (gezien vanaf de spreker of anderszins)

   Er hangen wolken voor de zon.

2. aan de voorkant

   Bob hangt iedere avond uren voor de televisie.

   Piet parkeert zijn auto voor de winkel.

3. eerder komend in de bewegingsrichting

   Je moet voor de kerk linksaf slaan.

4. eerder in tijd

   We moeten boodschappen doen voor sluitingstijd.

5. eerder in volgorde

   De koningin kwam vóór de andere gasten binnen.

6. eerder in rangorde

   Toen stond PSV vóór Ajax en Feyenoord in de eredivisie.

7. ten behoeve van, ten gunste van (datief)

   Hij geeft cursussen voor beginners en gevorderden.

   Kunt u dit voor mij inpakken?

8. eens met, positief tegenover, ten gunste van, pro

   Het raadslid stemde vóór het voorstel.

9. wat betreft, met betrekking tot, aangaande

   Hij is bang voor muizen.

   Yolanda kreeg een tien voor taal.

10. tegen de prijs van, ten bedrage van, tegen

    Bij ons krijgt u twee bossen rozen voor 10 euro.

    Ik ruilde met de buurjongen tien knikkers voor een bal.

11. in plaats van, ter vervanging van

    Voor jou tien anderen! schreeuwde de ontevreden werkgever.

12. lijkend op, beschouwd als

    De overvallers lieten het slachtoffer voor dood liggen.

    Ik hield die man in uniform ten onrechte voor de portier.

Synoniemen

• [3] eerder dan
• [4] eerder dan
• [5] eerder dan
• [6] hoger dan
• [7] ten behoeve van, (vaak kan dit 'voor' worden weggelaten)
• [8] ten gunste van
• [10] tegen
• [11] in plaats van

Antoniemen

• [1] achter
• [2] achter
• [3] na
• [4] na
• [5] na
• [6] achter
• [8] tegen

Afgeleide begrippen

• vooraan, vooraanstaand, vooraf, vooral, voorarm, vooravond, voorbeeld, voorbereiding, voorbode, voordeel, voordeur, voordringen, voorgeschiedenis, voorgevel, voorgevoel, voorhanden, voorhoofd, voorjaar, voorkamer, voorkant, voorkomen, voorman, voornaam, voornaamwoord, voornemen, vooronderstellen, voorraad, voorraadkamer, voorrang, voorruit, voorschot, voorschrift, voorspannen, voorspel, vooruit, vooruitbetalen, vooruitgaan, vooruitgang, vooruitkomen, vooruitzicht, voorvader, voorval, voorvoegsel, voorwaarde, voorwielaandrijving, voorzetsel

Vertalingen

    1. dichterbij dan   

Arabisch: أمام  (ar) Chinees: Chinees: 面前 (zh) Duits: vor (de) Engels: in front of (en) Frans: devant (fr) Fries: foar (fy) Ido: avan (io) Italiaans: davanti (it)

Japans: の前に (ja) Latijn: ante (la), prae (la), pro (la) Russisch: ruперед (ru) + instrumentalis (péred) Schots-Gaelisch: air beulaibh (gd) Slowaaks: pred (sk) Spaans: en frente de (es), delante de (es) Tsjechisch: před (cs) Vietnamees: trước (vi)

    2. aan de voorkant   

Pools: przed (pl)

    3. eerder komend in de bewegingrichting   

Pools: przed (pl)

    4. eerder in tijd   

Albanees: para (sq) Angelsaksisch: ǣr (ang) Arabisch: قبل (ar) Armeens: առաջ (hy) Bulgaars: преди (bg) Chinees: 以前  (zh) Deens: før (da) Duits: vor (de), bevor (de) Engels: before (en) Fins: ennen (fi), aikaisemmin (fi) Frans: avant (fr) Fries: foar (fy) Grieks: πριν (el) Hebreeuws: לפני (he) Hindi: से पहले (hi) Hongaars: előtt (hu) IJslands: áður (is), fyrr (is) Interlingua: ante (ia) Italiaans: prima (it), innanzi (it) Japans: の前に (ja)

Koerdisch: berî (ku) Kroatisch: prije (hr) Latijn: ante (la) Maleis: sebelum (ms) Nedersaksisch: beför (nds), fördem (nds), er (nds) Noors: før (no) Perzisch: قبل (fa) Pools: przed (pl) Portugees: antes (pt) Retoromaans: avant (rm) Roemeens: înainte (ro) Russisch: перед (ru) + instrumentalis (péred), до (ru), прежде (ru) Sloveens: pred (sl) Spaans: antes (es) Telugu: ముందు (te) Tsjechisch: před (cs) Vietnamees: trước (vi) Zweeds: före (sv), innan (sv)

    5. eerder in volgorde   

Pools: przed (pl)

    7. ten behoeve van, ten gunste van   

Duits: für (de) Engels: for (en)

Frans: pour (fr) Russisch: для (ru)

Voegwoord

voor

1. onderschikkend: voordat, aleer, eerder in tijd dan

   Voor hij het doorhad, ging het al mis.

   Je mag geen auto rijden voor je achttien bent.

Synoniemen

• [1] voordat, aleer

		vnw. bijw.
voorzetselbijwoord		voor
persoonlijk		ervoor
aanwijz.	nabij	hiervoor
	veraf	daarvoor
vragend/betrekk.		waarvoor

Bijwoord

voor

1. aan de voorkant

   In de auto zit ik altijd vóór.

2. (predicatief) eens, positief

   Bent u vóór of tegen?

3. bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

   voorkomen: Deze zaak komt volgende week vóór.

4. prepositionaal deel van een voornaamwoordelijk bijwoord

   ervoor: Hij gaat er morgen de bak voor in.

Synoniemen

• [1] voorin, vooraan, voorop

Afgeleide begrippen

• vooraan, voorin, voorop, vooraf, vooruit
• voordoen, voorgaan, voorlopen, voorproeven, voorspellen, voorstaan, voorstellen
• voorbeeld, voorkamer, voorkant, vooronder, voorruit, voorteken, voorzijde

Spreekwoorden

• voor de hand liggen: zie hand

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	voor	voren
verkleinwoord	voortje	voortjes

Zelfstandig naamwoord

voor v/m

1. een met een ploeg gemaakte greppel in de aarde

   Hij zaaide graan in de voren.