Naar inhoud springen

vrijdag

Uit WikiWoordenboek

Nederlands

Uitspraak

Geluid: vrijdag (hulp, bestand)
IPA: / ˈvrɛidɑx / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

vrij·dag

Woordherkomst en -opbouw

van Middelnederlands vridach, in de betekenis van ‘zesde dag van de week’ voor het eerst aangetroffen in 1263 ^[1]^[2]^[3]
eponiem, op te vatten als samenstelling van Freya en "naam van de Germaanse godin van onder andere de liefde Frîia " en dag zn , een leenvertaling van Latijn dies Veneris "dag van Venus (de Romeinse godin van de liefde)"

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	vrijdag	vrijdagen
verkleinwoord	vrijdagje	vrijdagjes

Zelfstandig naamwoord

de vrijdag m

(tijdrekening), (dag) dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt
- Vrijdag ben ik volgens mij vrij.
▸ Ze wil vrijdag om elf uur weer met hem afspreken.^[4]

▸ Dachten de tortelduifjes eindelijk het rijk alleen te hebben? De volgende dag, op vrijdag 6 februari, keerde de burgemeester alweer terug.^[5]

Schrijfwijzen

vr.
vrij.

Hyponiemen

Goede Vrijdag

Afgeleide begrippen

vrijdageditie, vrijdaggebed, vrijdaggevoel, vrijdagkrant, vrijdagmarkt, vrijdagpreek, vrijdags, vrijdagsgebed, vrijdagvergadering, vrijdagzitting

dag	maandag maandags 's maandags	dinsdag dinsdags 's dinsdags	woensdag woensdags 's woensdags	donderdag donderdags 's donderdags	vrijdag vrijdags 's vrijdags	zaterdag zaterdags 's zaterdags	zondag zondags 's zondags
ochtend morgen 's ochtends 's morgens	maandagochtend maandagmorgen maandagsochtends maandagsmorgens	dinsdagochtend dinsdagmorgen dinsdagsochtends dinsdagsmorgens	woensdagochtend woensdagmorgen woensdagsochtends woensdagsmorgens	donderdagochtend donderdagmorgen donderdagsochtends donderdagsmorgens	vrijdagochtend vrijdagmorgen vrijdagsochtends vrijdagsmorgens	zaterdagochtend zaterdagmorgen zaterdagsochtends zaterdagsmorgens	zondagochtend zondagmorgen zondagsochtends zondagsmorgens
middag voormiddag namiddag 's middags	maandagmiddag maandagvoormiddag maandagnamiddag maandagsmiddags	dinsdagmiddag dinsdagvoormiddag dinsdagnamiddag dinsdagsmiddags	woensdagmiddag woensdagvoormiddag woensdagnamiddag woensdagsmiddags	donderdagmiddag donderdagvoormiddag donderdagnamiddag donderdagsmiddags	vrijdagmiddag vrijdagvoormiddag vrijdagnamiddag vrijdagsmiddags	zaterdagmiddag zaterdagvoormiddag zaterdagnamiddag zaterdagsmiddags	zondagmiddag zondagvoormiddag zondagnamiddag zondagsmiddags
avond 's avonds	maandagavond maandagsavonds	dinsdagavond dinsdagsavonds	woensdagavond woensdagsavonds	donderdagavond donderdagsavonds	vrijdagavond vrijdagsavonds	zaterdagavond zaterdagsavonds	zondagavond zondagsavonds
nacht 's nachts	maandagnacht maandagsnachts	dinsdagnacht dinsdagsnachts	woensdagnacht woensdagsnachts	donderdagnacht donderdagsnachts	vrijdagnacht vrijdagsnachts	zaterdagnacht zaterdagsnachts	zondagnacht zondagsnachts

Verwante begrippen

weekdag

Vertalingen

1. een dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt

Abchazisch: ахәаша ^(ab)
Afrikaans: Vrydag ^(af)
Alabama: atáɬɬàapi, nihta istáɬɬàapi
Albanees: e premte ^(sq)
Amhaars: ዓርብ ^(am)
Angelsaksisch: Frīȝedæȝ ^(ang)
Arabisch: الجمعة ^(ar)
Aragonees: biernes ^(an) m
Aramees: ערובתא ^(arc) v
Armeens: ուրբաթ ^(hy)
Asturisch: vienres ^(ast) m
Azeri: cümə ^(az)
Basjkiers: йома ^(ba)
Baskisch: ostiral ^(eu)
Bengaals: শুক্রবার ^(bn)
Berbers: الغمت ^(ber)
Blackfoot: mamiiksistsiko
Bosnisch: petak ^(bs) m
Bretons: Gwener ^(br) m
Bulgaars: петък ^(bg) m
Catalaans: divendres ^(ca) m
Cebuano: Biyernes
Cherokee: ᏧᎾᎩᎶᏍᏗ ^(chr)
Chinees: 星期五 ^(zh)
Corsicaans: vènnari ^(co)
Cree: ᐸᔦᔱᑲᓂᑭᔨᑲ ^(cr)
Deens: fredag ^(da) g
Duits: Freitag ^(de) m
Engels: Friday ^(en)
Esperanto: vendredo ^(eo)
Estisch: reede ^(et)
Faeröers: fríggjadagur ^(fo) m
Filipijns: Biyernes
Fins: perjantai ^(fi)
Francoprovençaals: devendro ^(frp) m
Frans: vendredi ^(fr) m
Fries: freed ^(fy) g
Friulisch: vinars m
Galicisch: venres ^(gl) m
Georgisch: პარასკევი ^(ka)
Grieks: Παρασκευή ^(el) v
Groenlands: tallimanngorneq ^(kl)
Gujarati: શુક્રવાર ^(gu)
Haïtiaans Creools: vandredi
Hawaïaans: Pōʻalima
Hebreeuws: יום שישי ^(he) m
Hindi: शुक्रवार ^(hi)
Hongaars: péntek ^(hu)
Ido: venerdio ^(io)
Iers: Aoine ^(ga) v
IJslands: föstudagur ^(is) m
Iloko: Viernes
Indonesisch: Jumat ^(id)
Interlingua: venerdi ^(ia)
Italiaans: venerdì ^(it) m
Japans: 金曜日 ^(ja)
Jiddisch: פרײַטאָג ^(yi)
Kaapverdisch Creools: sésta fera
Kalmuks: басң
Kannada: ಶುಕ್ರವಾರ ^(kn)
Kasjoebisch: piątk ^(csb) m
Kazachs:
- Cyrillisch: жұма ^(kk)
- Latijns: juma ^(kk)
Khmer: ថ្ងៃសុក្រ ^(km)
Kinyarwanda: Kwagatanu ^(rw)
Kirgizisch: жума ^(ky)
Kituba: kiantanu
Koerdisch: în ^(ku) v, eynî ^(ku) v, cume ^(ku) v
Koreaans: 금요일 ^(ko)
Kroatisch: petak ^(hr) m
Ladino: viernes m (traditioneel, Israëlisch, Turks)
Laotiaans: ວັນສຸກ ^(lo)

Latijn: dies Veneris ^(la) m, feria sexta ^(la) v
Lets: piektdiena ^(lv)
Lezgi: жумя
Lijflands: brēḑig
Limburgs: vriedig ^(li) m
Litouws: penktadienis ^(lt) m
Luxemburgs: Freideg ^(lb) m
Macedonisch: петок ^(mk) m
Maleis: Jumaat ^(ms)
Maltees: il-ġimgħa ^(mt)
Maori:
- Maori: Rāmere ^(mi), Rārima ^(mi)
- Engels: Paraire ^(mi), Parairei ^(mi)
Mongools: баасан ^(mn)
Napolitaans: viernarì m, viernadì m
Navajo: Ndaʼiiníísh
Nedersaksisch: Freedag ^(nds), vriedag ^(nds), vraaidag ^(nds), vraidag ^(nds), vrijdag ^(nds), vri'jdag ^(nds)
Noors: fredag ^(no) g
Novial: venerdie
Nynorsk: fredag ⁽ⁿⁿ⁾ m
Occitaans: divendres ^(oc) m
Oekraïens: п'ятниця ^(uk) v
Oezbeeks: juma ^(uz)
Ojibwe: naanogiizhigad
Oppersorbisch: pjatk ^(hsb) m
Oudnoords: frjádagr
Papiaments: djabièrna
Perzisch: آدینه ^(fa)
Pontisch: Παρασκευήν ^(pnt) v
Pools: piątek ^(pl) m
Portugees: sexta-feira ^(pt) v
Roemeens: vineri ^(ro) v
Russisch: пятница ^(ru) v
Sanskriet: शुक्रवासरः ^(sa)
Sardisch: chenàbura ^(sc) v
Saterfries: Fräindai ^(stq) m
Schots: Friday ^(sco)
Schots-Gaelisch: Di-haoine ^(gd) m
Servisch:
- Cyrillisch: петак ^(sr) m
- Latijns: petak ^(sr) m
Servo-Kroatisch: petak ^(sh) m
Siciliaans: vènniri ^(scn) m, venniridìa ^(scn) v
Sloveens: petek ^(sl) m
Slowaaks: piatok ^(sk) m
Somalisch: Jimce ^(so)
Spaans: viernes ^(es) m
Surinaams: freida
Swahili: Ijumaa ^(sw)
Tadzjieks: ҷумъа ^(tg)
Tagalog: Biyernes ^(tl)
Tataars:
- Cyrillisch: җомга ^(tt)
- Latijns: comğa ^(tt)
Tetum: loron-sesta ^(tet)
Thai: วันศุกร์ ^(th)
Tok Pisin: Fraide ^(tpi)
Tsjechisch: pátek ^(cs) m onbezield
Tsjetsjeens: пӀераска ^(ch)
Tsjoevasjisch: эрнекун
Turkmeens: anna ^(tk)
Turks: cuma ^(tr)
Urdu: جمعہ ^(ur)
Venetiaans: vénere m, vénare m, vènardi m
Vietnamees: thứ sáu ^(vi)
Volapük: mälüdel ^(vo)
Waals: vénrdi ^(wa) m, divénr ^(wa) m
Welsh: dydd Gwener ^(cy) m
Wit-Russisch: пятніца ^(be) v
Wolof: Àjjuma ^(wo)
Yoruba: ọjọ́ Ẹtì ^(yo)
Zweeds: fredag ^(sv) g

Gangbaarheid

Het woord vrijdag staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vrijdag" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.^[6]

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
↑ vrijdag op website: Etymologiebank.nl
↑ "vrijdag" in:
Sijs, Nicoline van der
, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑
Anne-Gine Goemans
“Holy Trientje” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026334238
↑
Teuntje de Haan
“Een muur van water” (2018), Em. Querido's Uitgeverij , ISBN 9789021409375
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Nedersaksisch

Zelfstandig naamwoord

vrijdag

vrijdag

Schrijfwijzen

Overgenomen van "https://nl.wiktionary.org/w/index.php?title=vrijdag&oldid=5407778"