tuin

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  tuin    (hulp, bestand)
• IPA: / tœyn / (1 lettergreep); /tœy̯n/

Woordafbreking

• tuin

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands tuun ‘vlechtwerk van teen; omheining, omheinde ruimte’ van Oudnederlands tun ‘omheining’, in de betekenis van ‘omheining’ voor het eerst aangetroffen in 901; verder te herleiden tot Oergermaans *tūnan ‘omheining, omheinde ruimte’, ontleend aan Transalpijns-Gallisch dūnon ‘versterking, versterkte stad’ (vergelijk Oudiers dún ‘burcht, omwalde stad’ en verouderd Welsh din ‘vesting’), verder cognaat met Nedersaksisch Tuun ‘hek; tuin’, Duits Zaun ‘hek’, Engels town ‘kleine stad/gemeente’ en Nynorsk tun ‘hoeve; erf’

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	tuin	tuinen
verkleinwoord	tuintje	tuintjes

Zelfstandig naamwoord

de tuin m

1. (tuinbouw), (tuinieren) een omheind stuk grond waar bloemen gekweekt of groenten geteeld worden

   • Zijn al die bloemen voor je tuin bedoeld? 

   ▸ "Mensen durven hun tuinen niet meer in", zei een bewoner in november tegen Rijnmond. "Als de tuinen niet meer worden onderhouden krijg je wildgroei en dat is de ideale plek voor ratten."

2. (Zuid-Nederlands, westelijk Noord-Brabants) heg, tenen omheining rond een hof

   • Een tuin is gemaekt van staken van wilgen hout in den grond gestoken, en met dunner takken van het zelve hout dicht doorvlochten. 

3. stuk onbebouwd terrein rond een huis

   ▸ Het is echt wonderbaarlijk hoe goed ze mensen om de tuin kan leiden, hun het idee kan geven dat ze gaaf is, terwijl ze vanbinnen in een achtbaan zit en compleet aan diggelen ligt.

   ▸ Die nacht had ik in de tuin van Trail Angels Scout & Frodo gelogeerd, in een buitenwijk van San Diego.

4. (waterbeheer) eigenlijk 'vlechttuin', opstaande rij palen op een zinkstuk met daardoorheen gevlochten rijshout, ter voorkoming van het afrollen van ballaststeen

   ▸ In de rijshoofden aldaar werk 300 ellen tuin vernield en 105 vierk. ellen beslagwerk opgebroken

Synoniemen

• gaard, gaarde
• hof

Hyponiemen

   

achtertuin apentuin atriumtuin baroktuin beeldentuin beleeftuin belevingstuin bessentuin beweegtuin binnenspeeltuin binnentuin bloementuin bomentuin bostuin buurttuin buurtuin cultuurtuin daktuin demonstratietuin dierentuin dodentuin dwaaltuin emotietuin ervaringstuin flextuin fruittuin gedenktuin gehandicaptentuin geveltuin graftuin groentetuin heemtuin heidetuin houttuin kantoortuin kasteeltuin kerktuin kersentuin kieltuin kijktuin kinderspeeltuin kindertuin klappertuin kleutertuin kloostertuin knollentuin kruidentuin kruidtuin kweektuin landschapstuin landtuin ledentuin lentetuin lusttuin moestuin museumtuin natuurtuin objectentuin overtuin paleistuin palmentuin parktuin pastorietuin patiotuin pepertuin peutertuin plantentuin pleziertuin pluktuin privétuin proeftuin rotstuin rozentuin samentuin schooltuin siertuin slaaptuin slingertuin snoezeltuin speeltuin sprookjestuin stadstuin suikertuin taaltuin tegeltuin theetuin torteltuin tovertuin tulpenpluktuin urnentuin verkeerstuin vlechttuin vlindertuin volkstuin voortuin vredestuin watertuin wildtuin wintertuin zeetuin zentuin zijtuin zintuigentuin zuidtuin

Afgeleide begrippen

   

blauwe tuinplatworm huis-tuin-en-keukengebruik huis-tuin-en-keukenmiddel huis-tuin-en-keukenoplossing lichtblauwe tuinplatworm paratuinkers toetuinen tuinaanleg tuinaap tuinaardbei tuinaarde tuinafdeling tuinafscheiding tuinafval tuinameublement tuinanjer tuinarbeider tuinarchitect tuinarchitectuur tuinartikel tuinbaas tuinbalsemien tuinbank tuinbed tuinbedrijf tuinbeeld tuinbeurs tuinbezitter tuinbingelkruid tuinbladkruiper tuinbladroller tuinbladsnijder tuinblog tuinbloggen tuinblogger tuinboa tuinboek tuinboon tuinbouw tuinbouwer tuinbroek tuinbruintje tuincentrum tuinclub tuincommissaris tuincultuur tuindag tuindecoratie tuindeur tuindier tuindorp tuineiland tuinekster tuinen tuinensupermarkt tuinfair tuinfeest tuinfilosoof tuinfluiter tuingast tuingat tuingebied tuingeld tuingeranium tuingereedschap tuingerei tuingericht tuingewas tuingitje tuingoudsbloem tuingroefkopje tuingrond tuinhamer tuinhangmatspin tuinhek tuinhibiscus tuinhok tuinhommel tuinhoningeter tuinhout tuinhuis tuinhuisje tuinhulp tuinier tuinig tuinjudaspenning tuinkabouter tuinkamer tuinkamperfoelie tuinkant tuinkas tuinkat tuinkers tuinkever tuinklomp tuinknecht tuinkoepel tuinkruid tuinkunst tuinland tuinleasebedrijf tuinliefhebber tuinlijster tuinlobelia tuinlongkruid tuinloopkever tuinman tuinmaskerbij tuinmelde tuinmest tuinmeubel tuinmeubilair tuinmier tuinmineervlieg tuinmonnikskap tuinmuur tuinnetje tuinonderhoud tuinontwerp tuinontwerper tuinornament tuinoverall tuinpad tuinpark tuinpaviljoen tuinpeterselie tuinplan tuinplant tuinpoort tuinproduct tuinradijs tuinrenspin tuinsafari tuinscène tuinschaar tuinschallebijter tuinschuur tuinseizoen tuinset tuinsieraad tuinslak tuinslakken tuinslang tuinslaper tuinsmaragdkolibrie tuinspinnendoder tuinspitsmuis tuinspringstaarten tuinsproeier tuinstaak tuinstad tuinstadwijk tuinstoel tuintafel tuinterras tuintherapie tuintoerisme tuintrampoline tuintroepiaal tuinturf tuinvaas tuinverlichting tuinvijver tuinviooltje tuinvlieg tuinvogel tuinvrouw tuinvrucht tuinwaaierstaart tuinwerk tuinwijk Tuinwijk tuinwolfsmelk tuinwolfspin tuinzaad tuinzaal tuinzijde tuinzuster

Uitdrukkingen en gezegden

• De kap op de tuin hangen

• Iemand om de tuin leiden

iemand beetnemen of bedriegen

Vertalingen

    1. begrensd stuk grond waarop gewassen worden geplant of verbouwd   

Albanees: kopsht (sq) m Catalaans: jardí (ca) m Deens: have (da) Duits: Garten (de) m Engels: garden (en) Esperanto: ĝardeno (eo) Estisch: aed (et) Fins: puutarha (fi) Frans: jardin (fr) m Fries: tún (fy) Galicisch: xardín (gl) m Grieks: κήπος (el) m Hebreeuws: גנתא (he) v Hongaars: kert (hu) Iers: gairdín (ga) Italiaans: giardino (it) m Japans: 庭園 (ja) Jiddisch: גארטן (yi) Kasjoebisch: ògród (csb) Koerdisch: gulistan (ku) v

Kroatisch: vrt (hr) m Limburgs: tuin (li), gaard (li), haof (li) Luxemburgs: Gaart (lb) Nedersaksisch: gaarden (nds), gaarn (nds), goarden (nds), goarn (nds), hof (nds), teun (nds), tuin (nds), toen (nds), toene (nds), tune (nds), tuun (nds), Goârn (nds), Goorn (nds), Hoff (nds) Noors: hage (no) m Nynorsk: hage (nn) m Pools: ogród (pl) m Portugees: jardim (pt) m Roemeens: grădină (ro) v Russisch: сад (ru) m Servisch: vrtnjak (sr), povrtnjak (sr) Sloveens: vrt (sl) m Slowaaks: záhrada (sk) v Spaans: jardín (es) m Telugu: తోట (te) Tsjechisch: zahrada (cs) v Turks: bahçe (tr) Tyap: ti̱tam (kcg) West-Vlaams: hof (vls) Zweeds: trädgård (sv) g

Werkwoord

vervoeging van
tuinen

tuin

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tuinen
   

   • Ik tuin. 

2. gebiedende wijs van tuinen
   

   • Tuin! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tuinen
   

   • Tuin je? 

Gangbaarheid

• Het woord tuin staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tuin" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Limburgs

Zelfstandig naamwoord

tuin

1. tuin

Synoniemen

• gaard
• hoaf

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Nedersaksisch

Zelfstandig naamwoord

tuin

1. tuin

Schrijfwijzen

• teun
• toen
• toene
• tune
• tuun

Synoniemen

gaarden gaarn goarden goarn

Goârn Goorn hof Hoff

Afgeleide begrippen

• moestuin
• tuinieren
• tuinman

Meer informatie

• tuin
• tuin

Twents

Zelfstandig naamwoord

tuin

1. tuin

Schrijfwijzen

• Oude schrijfwijze: toen

Synoniemen

• gaarden
• gaarn
• goarden
• goarn
• hof

Veluws

Zelfstandig naamwoord

tuin

1. tuin

Schrijfwijzen

• tune
• tuun

Synoniemen

• hof

Afgeleide begrippen

• moestuin
• tuinieren
• tuinman

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.