cel

Nederlands

[1] gevangeniscel

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	cel	cellen
verkleinwoord	celletje	celletjes

[2] kloostercel

[3] dierlijke cel

[4] honingraat met cellen

[5] brandstofcel

Uitspraak

• Geluid:  cel    (hulp, bestand)
• IPA: / sɛl / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• cel

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘klein vertrek’ voor het eerst aangetroffen in 1240
• Afkomstig van het Latijnse cella.

Zelfstandig naamwoord

de cel v / m

1. (juridisch), (misdaad) een kleine ruimte waar iemand voor straf moet zitten (in een gevangenis)

   • Gevangenen wonen meestal in kleine cellen. 

   ▸ De gevangenis is groter dan ze had gedacht, en de omvang lijkt tijdens het lopen op onverklaarbare wijze toe te nemen, waardoor ze elk gevoel voor proportie verliest. De ene cel na de andere, baksteen na baksteen, ze kan het niet bevatten.

   ▸ Ze loopt met het eten op haar handpalmen door de cel en Johannes neemt het zichtbaar ontroerd van haar aan.

   ▸ Wellicht geen zelfmoord, corrupte politie, smerige cellen.

2. (juridisch), (misdaad), (metonymisch) de gevangenis als zodanig

   • Hij moet een jaar de cel in. 

3. (religie) een kleine ruimte in een klooster

   • In een klooster bevinden zich cellen. 

4. (biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit

   • Iedere levensvorm heeft cellen. 

   ▸ De dokter zegt dat haar geest net een honingraat is, cel na cel die kapotgaat en weer hersteld wordt.

5. een zeshoekige opslagplaats in een bijenraat
6. (techniek) een element van een batterij, een accu of een ander apparaat
7. kleinste eenheid van een vertakte organisatie

Synoniemen

• [2] kloostercel, monnikscel

Verwante begrippen

• [1] gevangenis, hechtenis, cachot, kerker
• [3] element, membraan
• [5] bijenraat, honingraat

Hyponiemen

   

T-cel afweercel antimobbingcel badcel basiscel bedecel beencel beenmergcel beleidscel bètacel bidcel bindweefselcel bloedcel boekcel brandstofcel broedcel carbicel communistencel containercel coördinatiecel crisiscel defensiecel diepvriescel dochtercel dodencel douchecel duocel eenheidscel eenmanscel eicel embryocel endotheelcel epitheelcel fotocel gastheercel geheugencel geslachtscel gevangeniscel gezichtscel gistcel gliacel groepscel haarcel halfcel hargraves-cel hela-cel hersencel honingcel hormonencel houtcel huidcel immuuncel internetcel isolatiecel isoleercel kaartcel kankercel kiemcel killercel kloostercel knoopcel koelcel koninginnencel lenticel levercel lichaamscel lichtcel luchtcel luistercel meermanscel meerpersoonscel meetcel mengcel mestcel moedercel netelcel noodcel onderzoekscel ontstekingscel openluchtcel overlastcel pigmentcel piramidecel plantencel plasmacel plaveiselcel poepcel politiecel prefabcel reed-sternberg-cel schakelcel schietschijfcel schuimcel separeercel sertoli-cel sikkelcel smaakcel spermacel spiercel spreekcel stamcel strafcel tastcel telefooncel terreurcel tewerkstellingscel time-outcel topcel tumorcel uiercel uitzetcel vaatcel vetcel voetbalcel voortplantingscel vriescel wachtcel weegcel werksterscel wipcel zaadcel zenuwcel zonnecel zoogdiercel

Afgeleide begrippen

   

celachtig celademhaling celautomaat celbiologie celbiologisch celbioloog celcapaciteit celcultuur celcyclus celdeler celdeling celdeur celdiagnostiek celdifferentiatie celdodend celdood celfunctie celfusie celfysiologie celgenoot celgetal celgroei celinhoud celkern celkweek celleer cellenbeleid cellenbeton cellenblok cellenbouw cellenbroer cellencapaciteit cellencomplex cellencompressor cellengebrek cellenhuis cellenkantoor cellenoverschot cellenpomp cellenprobleem cellentekort cellichaam celliet cellijn celmaat celmateriaal celmembraan celniveau celoppervlak celorganel celplasma celproliferatie celruimte celsap celscheider celspin celspinnen celstof celstofwisseling celstraf celstructuur celtekort celtherapie celtype celvocht celvormig celwagen celwand celweefsel eencellig meercellig roodwitte celspin

Vertalingen

    1. een kleine ruimte waar iemand voor straf moet zitten (in een gevangenis)   

Catalaans: calabós (ca) m Engels: cell (en) Fins: selli (fi) Frans: cellule (fr) v Grieks: κελί (el) o Hebreeuws: תא (he) m IJslands: klefi (is) m, fangaklefi (is) m Italiaans: cella (it) v

Lets: kamera (lv) v Maltees: ċella (mt) v Pools: cela (pl) v Portugees: cela (pt) v Russisch: камера (ru) v Spaans: celda (es) v, celda de castigo (es) v, cubículo (es) m Tsjechisch: cela (cs) v Zweeds: cell (sv) g

    2. een kleine ruimte (in een klooster)   

Engels: cell (en) Fins: kammio (fi) Frans: cellule (fr) v Grieks: κελί (el) o Italiaans: cella (it) v Maltees: ċella (mt) v

Pools: cela (pl) v Portugees: cela (pt) v Russisch: келья (ru) v Spaans: celda (es) v Tsjechisch: cela (cs) v Zweeds: cell (sv) g

    3. de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit   

Armeens: բջիջ (hy) Catalaans: cèllula (ca) v Duits: Zelle (de) v Engels: cell (en) Fins: solu (fi) Frans: cellule (fr) v Grieks: κύτταρο (el) o Hebreeuws: תא (he) m IJslands: fruma (is) v Italiaans: cellula (it) v Japans: 細胞 (ja)

Latijn: cellula (la) v Lets: šūna (lv) v Maltees: ċellula (mt) v Pools: komórka (pl) v Portugees: célula (pt) v Russisch: клетка (ru) v Spaans: célula (es) v Telugu: కణము (te) Tsjechisch: buňka (cs) v Zweeds: cell (sv) g

    4. een zeshoekige opslagplaats in een bijenraat   

Armeens: բջիջ (hy) Engels: cell (en) Fins: kenno (fi) Frans: cellule (fr) v Grieks: κελί (el) o Lets: šūna (lv) v

Maltees: xehda (mt) v Pools: komórka (pl) v Russisch: ячейка (ru) v Spaans: ergástulo (es) m, celda (es) v Tsjechisch: buňka (cs) v Zweeds: cell (sv) g

Gangbaarheid

• Het woord cel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "cel" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikibooks voor meer informatie.
• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Etruskisch

Zelfstandig naamwoord

cel

1. aarde

Tsjechisch

Uitspraak

• IPA: /tsɛl/

Woordafbreking

• cel

Zelfstandig naamwoord

cel

1. genitief meervoud van cela

Zelfstandig naamwoord

cel

1. genitief meervoud van clo

Werkwoord

cel

1. informeel tweede persoon enkelvoud gebiedende wijs van het imperfectieve werkwoord celit