daar

Nederlands

Uitspraak

Geluid: daar (hulp, bestand)
IPA: / dar / (1 lettergreep); /daːr/

Woordafbreking

daar

Woordherkomst en -opbouw

erfwoord, in de betekenis van ‘bijwoord van plaats’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901 ^[1]

Afkomstig van:

Middelnederlands: daer

Oudnederlands: thar

Germaans: *þar

Verwant in Germaans:

West: Engels: there (Angelsaksisch: þær), Duits: da, (Oudhoogduits: dar, da), Fries: der (Oudfries: thēr)

Noord: Zweeds: där, Deens/Noors: der, (Oudnoords: þar), IJslands: þar, Faeröers: har

Oost: Gotisch: þar

Voegwoord

daar

geeft onderschikkend een reden aan
- Daar hij ziek was, kon hij de vergadering niet voorzitten.
- Hij kon de vergadering niet voorzitten daar hij ziek was.

Vertalingen

1. omdat

Bulgaars: понеже ^(bg), защото ^(bg), тъй като ^(bg)
Duits: weil ^(de), da ^(de)
Engels: as ^(en), because ^(en)

Grieks: αφού ^(el) (afoú)
Spaans: porque ^(es)

Bijwoord

daar

op een bepaalde plek, op die plek
- daar woont hij.
- Daar bij hun is het altijd een hoop ruzie, maar hier is het altijd gezellig.
▸ Oorlogswinter speelt zich af in het gebied van zijn jeugd, de noordkant van de Veluwe. Terlouw groeide daar als zoon van een predikant op in een zwaar calvinistisch milieu. Hij schetste de bezetting als een tijd van lijden en onrecht, waarin goed en fout niet altijd helder te onderscheiden waren, maar waarin wel morele keuzes moesten worden gemaakt.^[2]

▸ Dat zegt ook kennisinstituut Deltares, dat in Nederland een grote rol heeft in het onderzoek naar de bodem en water. "Deltares heeft een sterke relatie met de VU. We delen kennis, studenten studeren bij ons af of lopen bij ons stage. En een aantal van onze medewerkers komt daar ook vandaan, heeft daar een gedeelde aanstelling of is gedetacheerd", zegt wetenschappelijk directeur Bart van den Hurk, zelf ook gedetacheerd aan de VU.^[3]
hier en daar: op verschillende plaatsen
▸ Het zal u zijn opgevallen dat het hotel hier en daar sporen vertoont van achterstallig onderhoud. We hebben nu eenmaal niet zoveel gasten meer als vroeger. Ook daaraan wil meneer Wang iets doen. Hij streeft naar een volle bezetting.^[4]
als locatief deel van een voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het een aanwijzend voornaamwoord (ver af) dat, die
- daarboven : daar kun je de bergen boven zien.
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord: daar achterblijvend
- daarlaten: Dat argument liet men daar.
daar als een woord zonder betekenis
- Wat doe je daar nu?
▸ 'Duurzame mijlpaal': De rechter oordeelt dat de gemeente bevoegd is om zo'n verbod op te leggen en vindt de argumenten van Den Haag voldoende onderbouwd. Dat de bijdrage van het verbod op landelijk en wereldwijd niveau "gering is", doet daar niet aan af, aldus de rechter.^[5]