WikiWoordenboek:Bijwoord

Uit WikiWoordenboek
Ga naar: navigatie, zoeken

Een bijwoord wordt als woordsoort in een woordbeschrijving opgenomen.

Een bijwoord als 'kop' wordt aangegeven met

{{-adverb-}}

Een bijwoord (Latijn: adverbium) is een van de woordsoorten in de grammatica. In het algemeen is een bijwoord een nadere bepaling. van wat door het gezegde en zijn onderwerp en voorwerpen uitgedrukt wordt.

Een bijwoord heeft een functie als:

  1. bepaling bij een gezegde: Hij schrijft veel in wiktionary.
  2. bepaling bij een bijvoeglijk naamwoord: Het is een erg boeiende discussie.
  3. bepaling bij een ander bijwoord.: Gerard liep erg rood aan.

Als woordsoort is het bijwoord' het minst nauwkeurig omschreven. In zekere zin is het begrip bijwoord een vergaarbak: alles wat niet tot de andere woordsoorten gerekend kan worden wordt een bijwoord genoemd.

Toch zijn er een aantal soorten bijwoorden te onderscheiden die wat duidelijker te omschrijven zijn, zoals:

  1. Bijwoorden van tijd
    Hij komt – hij komt vanmiddag
  2. Bijwoorden van plaats
    Hij werkt – hij werkt thuis
  3. Bijwoorden van hoedanigheid
    Hij speelt schaak – hij speelt graag schaak.
  4. Modale bijwoorden:
    ik heb het gekocht – ik heb het maar gekocht.

Deze bijwoorden vormen nadere bepalingen van het gezegde. Bijwoorden kunnen echter ook andere zinsdelen nader bepalen, bijvoorbeeld een bijvoeglijk naamwoord:

een lekkere taart – een erg lekkere taart

In het Nederlands kunnen vrijwel alle bijvoeglijke naamwoorden zonder meer ook als bijwoorden gebruikt worden. In vele andere talen vereist dat een verandering, bijvoorbeeld de toevoeging van een achtervoegsel als -ly (Engels) of -ment (Frans).

bijv. naamwoord - bijwoord
hij is zwaar – hij wordt zwaar bewaakt
he is heavy – he is heavily guarded.

Een bijzondere groep bijwoorden in het Nederlands wordt gevormd door de voornaamwoordelijke bijwoorden. Zij vervangen vaak voornaamwoorden zoals deze in andere talen gebruikt worden:

De poten van de vogel – de poten ervan.
The legs of the bird - its legs.

Sommige talen -zoals het Russisch- kennen speciale werkwoordsvormen die bijwoordelijk gebruikt worden, de werkwoordelijke bijwoorden

Voor encyclopedische informatie over werkwoorden kunt u naar het artikel 'Bijwoord' op Wikipedia gaan.