lopen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  lopen    (hulp, bestand)
• IPA: /lopə(n)/

Woordafbreking

• lo·pen

Woordherkomst en -opbouw

afkomstig van: Middelnederlands: lopen Oudnederlands: lōpan Germaans: *hlaupanan Indo-Europees: *klAub-

Verwant in Germaans: West: Engels: leap (Angelsaksisch: hlēapan), Duits: laufen, (Oudhoogduits: loufan), Fries: ljeppe (Oudfries: hlāpa) Noord: Zweeds: löpa, Deens: løbe, Noors: løpe, (Nynorsk: laupa, Oudnoors: hlaupa), IJslands: hlaupa, Faeröers: leypa Oost: Gotisch: hlaupan

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
lopen	liep	gelopen
klasse 7	volledig

Werkwoord

lopen

1. (Noord-Nederlands) (ergatief) stappen, gaan

   Lopen naar het stadhuis is sneller dan met de auto.

2. (Zuid-Nederlands) (ergatief) rennen

   Je zal moeten lopen als je de trein nog wil halen.

3. (Noord-Nederlands) (inergatief) stappen, gaan

   Hij heeft gisteren een heel stuk gelopen.

   Er wordt daar niet veel gelopen.

4. (Zuid-Nederlands) (inergatief) rennen

   Hij heeft gisteren tien kilometer gelopen.

5. (ergatief) voortgang maken

   De zaken lopen erg goed.

6. (ergatief) vloeien of stromen

   Het water loopt in mijn kleren.

7. (hulpwerkwoord) ~ te: duratief hulpwerkwoord, iets doen terwijl men loopt

   Ach, loop niet zo te zeuren, man!

   Hij heeft de krant lopen rondbrengen.

Hyponiemen

drooglopen hardlopen heenlopen hordelopen

klaplopen leeglopen meelopen mislopen omverlopen

onderlopen ontlopen oplopen overhooplopen

overlopen samenlopen tegenlopen teruglopen uiteenlopen

uitlopen vollopen vooruitlopen weglopen zaklopen

Afgeleide begrippen

geloop loopachtig loopbaan

loopband loopfiets loopgraaf

loopkabel looplamp loopmeditatie

loopoor loopplank looprichting loopscholing

loopvogel loopwerk loper loperij

Uitdrukkingen en gezegden

• [1-2] Tegen de lamp lopen.
• [5] Het kwik loopt op.
• [5] Uit de hand lopen.

Opmerkingen

1. In Nederland heeft dit woord de connotatie van stappen of gaan. Voor zich snel verplaatsen met de benen gebruikt men eerder rennen.
2. In België heeft dit woord de connotatie van rennen. Voor zich traag voortbewegen met de benen gebruikt men eerder gaan of stappen.
3. [7] In samengestelde tijden vervalt te.

Verwante begrippen

    Afhankelijk van de omstandigheden en de snelheid wordt lopen anders genoemd:

benen = met grote passen lopen darren = heen en weer lopen doodlopen = rennen tot je erbij neervalt doorstappen = lopen zonder op te houden draven = rennen (meestal gezegd van dieren) drentelen = doelloos lopen dribbelen = met kleine passen lopen hardlopen = snel lopen hollen = snel lopen hompelen = kreupel lopen ijlen = snel lopen ijsberen = rusteloos heen en weer lopen klossen = lopen zonder de benen op te tillen klunen = met de schaatsen aan lopen kreupelen = kreupel lopen kruipen = lopen op handen en knieën kuieren = rustig wandelen laveren = zigzaggend lopen marcheren = geordend lopen pikkelen = hinkelend of snel lopen pootjebaden = door het water lopen rennen = snel lopen scharrelen = heen en weer lopen (gezegd van kippen) schrijden = met waardige passen lopen schoffelen = zeer langzaam lopen schuifelen = zeer langzaam lopen sjokken = langzaam lopen

sjouwen = met inspanning lopen slaapwandelen = lopen terwijl men slaapt slenteren = rustig lopen slijpen = zonder doel lopen sloffen = lopen zonder de benen op te tillen slungelen = slingerend lopen snellen = zich met haast ergens naartoe begeven snelwandelen = snel lopen (sport) sprinten = extra snel lopen (sport) stappen = met vaste tred lopen steltlopen = op stelten lopen stiefelen = met grote passen lopen stieren = lopen zonder op of om te kijken stormen = snel lopen strompelen = gebrekkig lopen sukkelen = moeilijk lopen door ouderdom, ziekte of blessure trekkebenen = gebrekkig lopen tippelen = met korte passen lopen treden = literair lopen trippelen = met korte pasjes lopen trippen = met korte pasjes lopen tuinen = met grote passen lopen voortschrijden = verder lopen wachtlopen = lopen en uitkijken wandelen = lopen voor je plezier zaklopen = voortbewegen met de benen in een zak (spelletje)

Vertalingen

    1. stappen, gaan   

Arabisch: مشى (ar) (másha) Armeens: քայլել (hy) (kaylel) Chinees: 走 (zh) (zǒu) Deens: gå (da) Duits: gehen (de), wandern (de), spazieren gehen (de) Engels: walk (en) Fins: kävellä (fi) Frans: marcher (fr), promener (fr) Grieks: περπατώ (el), βαδίζω (el) Hongaars: járni (hu), menni (hu) Ido: marchar (io), promenar (io) Iers: siúil (ga) Interlingua: promenar (ia), ambular (ia) Italiaans: camminare (it), andare a piedi (it) Japans: 歩く (ja) (arúku)

Koerdisch: meşîn (ku) Koreaans: 걷다 (ko) (geotta) Latijn: ambulare (la) Noors: gå (no), løpe (no) Nynorsk: gå (nn), laupe (nn) Oudgrieks: βαδίζω Pools: iść (pl), chodzić (pl) Portugees: andar (pt) Russisch: ходить (ru) / идти (ru) (khodít’ / idtí) Sloveens: hoditi (sl) Spaans: caminar (es), andar (es) Swahili: kutembea (sw) Thai: เดิน (th) (dern) Tsjechisch: jít (cs) Turks: yürümek (tr) Zweeds: gå (sv)

    2. rennen   

Duits: laufen (de) Engels: run (en)

Grieks: τρέχω (el)

    Het kwik loopt op.   

Duits: Das Thermometer steigt

    tegen de lamp lopen   

Duits: erwischt werden

    uit de hand lopen   

Duits: außer Kontrolle geraten Engels: get out of hand, get out of control

Frans: déraper (fr)

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Zelfstandig naamwoord

lopen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord loop