negentig

Nederlands

0	0	9	0

negentig,
op een abacus

Telwoord (nl)
0	1	2	3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26	27	28	29
30	31	32	33	34	35	36	37	38	39
40	41	42	43	44	45	46	47	48	49
50	51	52	53	54	55	56	57	58	59
60	61	62	63	64	65	66	67	68	69
70	71	72	73	74	75	76	77	78	79
80	81	82	83	84	85	86	87	88	89
90	91	92	93	94	95	96	97	98	99
100	200	300	400	500	600	700	800	900	1000
106	109	1012	1015	1018	1021	1024	1027	1030	1033
1036	1039	1042	1045	1048	1051	1054	1057	1060	1063
1066	1069	1072	1075	1099	10100	10120	10303	103003	∞

Uitspraak

• Geluid:  negentig    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈneɣə(n)təx / (3 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈne.χə(n).təχ/
  • (Vlaanderen, Brabant): /ˈne.ɣə(n).təx/
  • (Limburg): /ˈne.ɣə(n).tɪx/

Woordafbreking

• ne·gen·tig

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands negentich van Oudnederlands nigontig, als telwoord voor het eerst aangetroffen in de Lex Salica (509-800); afgeleid van  negen ht  met het achtervoegsel -tig

Hoofdtelwoord

negentig

1. "90", het getal tussen negenentachtig en eenennegentig, negen maal tien
   1. om een hoeveelheid aan te geven

      ▸ Bij elke volledige orbit zullen ze een paar graden verder westwaarts opschuiven, en als de baan over nog eens negentig minuten weer in het noorden komt, zal hij over Oost-Europa gaan, waar weer een nieuwe dag zal aanbreken.

      • De totale kosten bedragen negentig euro en zevenendertig cent. 

      ▸ Dit is een merkwaardige uitvinding die door middel van uv-licht alle parasieten en bacteriën in het water binnen negentig seconden uitschakelt.

   2. om een plaats in een volgorde aan te geven

      • Het juiste antwoord op opgave negentig is "42". 

Schrijfwijzen

• 90 (decimaal)
• 1011010 (binair)
• 5A (hexadecimaal)
• XC (Romeins)

Afgeleide begrippen

• negentigen (oude verbogen vorm na sommige voorzetsels)
• genegentigen

zelfstandig naamwoord samengesteld met "negentig" ht

• jarennegentigkapsel
• negentiger
• negentigjarige
• negentigtal
• negentigvoud

bijvoeglijk naamwoord samengesteld met "negentig" ht

• negentigjarig
• negentigvoudig

bijwoord

• negentigmaal

rangtelwoord

• negentigste, negentigsten

hooftelwoorden samengesteld met "negentig" ht als linkerdeel

• negentig en een half
• negentigduizend
• negentigenhalf
• negentighonderd

hooftelwoorden samengesteld met "negentig" ht als rechterdeel

• achtduizend negentig
• achtennegentig
• achtendertighonderdnegentig
• achtennegentighonderdnegentig
• achtentachtighonderdnegentig
• achtentwintighonderdnegentig
• achtenveertighonderdnegentig
• achtenvijftighonderdnegentig
• achtenzestighonderdnegentig
• achtenzeventighonderdnegentig
• achthonderdnegentig
• achttienhonderdnegentig
• dertienhonderdnegentig
• drieduizend negentig
• drieënnegentig
• drieëndertighonderdnegentig
• drieënnegentighonderdnegentig
• drieëntachtighonderdnegentig
• drieëntwintighonderdnegentig
• drieënveertighonderdnegentig
• drieënvijftighonderdnegentig
• drieënzestighonderdnegentig
• drieënzeventighonderdnegentig
• driehonderdnegentig
• duizend negentig
• eenennegentig
• eenendertighonderdnegentig
• eenennegentighonderdnegentig
• eenentachtighonderdnegentig
• eenentwintighonderdnegentig
• eenenveertighonderdnegentig
• eenenvijftighonderdnegentig
• eenenzestighonderdnegentig
• eenenzeventighonderdnegentig
• elfhonderdnegentig
• honderdnegentig
• negenduizend negentig
• negenennegentig
• negenendertighonderdnegentig
• negenennegentighonderdnegentig
• negenentachtighonderdnegentig
• negenentwintighonderdnegentig
• negenenveertighonderdnegentig
• negenenvijftighonderdnegentig
• negenenzestighonderdnegentig
• negenenzeventighonderdnegentig
• negenhonderdnegentig
• negentienhonderdnegentig
• twaalfhonderdnegentig
• tweeduizend negentig
• tweeënnegentig
• tweeëndertighonderdnegentig
• tweeënnegentighonderdnegentig
• tweeëntachtighonderdnegentig
• tweeëntwintighonderdnegentig
• tweeënveertighonderdnegentig
• tweeënvijftighonderdnegentig
• tweeënzestighonderdnegentig
• tweeënzeventighonderdnegentig
• tweehonderdnegentig
• veertienhonderdnegentig
• vierduizend negentig
• vierennegentig
• vierendertighonderdnegentig
• vierennegentighonderdnegentig
• vierentachtighonderdnegentig
• vierentwintighonderdnegentig
• vierenveertighonderdnegentig
• vierenvijftighonderdnegentig
• vierenzestighonderdnegentig
• vierenzeventighonderdnegentig
• vierhonderdnegentig
• vijfduizend negentig
• vijfennegentig
• vijfendertighonderdnegentig
• vijfennegentighonderdnegentig
• vijfentachtighonderdnegentig
• vijfentwintighonderdnegentig
• vijfenveertighonderdnegentig
• vijfenvijftighonderdnegentig
• vijfenzestighonderdnegentig
• vijfenzeventighonderdnegentig
• vijfhonderdnegentig
• vijftienhonderdnegentig
• zesduizend negentig
• zesennegentig
• zesendertighonderdnegentig
• zesennegentighonderdnegentig
• zesentachtighonderdnegentig
• zesentwintighonderdnegentig
• zesenveertighonderdnegentig
• zesenvijftighonderdnegentig
• zesenzestighonderdnegentig
• zesenzeventighonderdnegentig
• zeshonderdnegentig
• zestienhonderdnegentig
• zevenduizend negentig
• zevenennegentig
• zevenendertighonderdnegentig
• zevenennegentighonderdnegentig
• zevenentachtighonderdnegentig
• zevenentwintighonderdnegentig
• zevenenveertighonderdnegentig
• zevenenvijftighonderdnegentig
• zevenenzestighonderdnegentig
• zevenenzeventighonderdnegentig
• zevenhonderdnegentig
• zeventienhonderdnegentig

Vertalingen

    1. het getal 90   

Afrikaans: negentig (af) Albanees: nëntëdhjetë (sq) Arabisch: تسعين (ar) (tísʕé:n) Atjehs: sikureueng plôih Baskisch: laurogeita hamar (eu) Bosnisch: devedeset (bs) Bretons: dek ha pevar-ugent (br) Bulgaars: деветдесет (bg) (devetdeset) Catalaans: noranta (ca) Chinees: 九十 (zh) (jiǔshí) Deens: halvfems (da) Duits: neunzig (de) Engels: ninety (en) Esperanto: naŭdek (eo) Fins: yhdeksänkymmentä (fi) Frans: quatre-vingt-dix (fr), (België, Zwitserland) nonante (fr) Fries: njoggentich (fy) Galicisch: noventa (gl) Grieks: ενενήντα (el) (enenínda) Gujarati: નેવું (gu) (néboun) Hebreeuws: תשעים (he) (tiším) Hindi: नब्बे (hi) (nabbé) Hongaars: kilencven (hu) Indonesisch: sembilan puluh (id) Interlingua: novanta (ia) Inupiak: sisamakipiaq qulit (ik) Italiaans: novanta (it) Japans: 九十 (ja) (ku-jū, kyū-jū) Karatsjai-Balkarisch: токъсан Koerdisch: not (ku), nod (ku), nehwed (ku) Koreaans: 아흔 (ko) (aheun)

Kroatisch: devedeset (hr) Latijn: nonaginta (la) Litouws: devyniasdešimt (lt) Luxemburgs: nonzeg (lb) Nedersaksisch: negentich (nds) Noors: nitti (no) Novial: ninanti Oekraïens: дев'ятдесят (uk) (dewjatdes'at) klassiek, дев'яносто (uk) o o (dewjansto) Sovjet-Oekraïens Ossetisch: нæуæдз Papiaments: nobenta Pools: dziewięćdziesiąt (pl) Portugees: noventa (pt) Roemeens: nouăzeci (ro) Russisch: девяносто (ru) (devjanósto) Sanskriet: नवतिः (sa) (navatí) Servisch: деведесет (sr) (devedeset) Sloveens: devetdeset (sl) Slowaaks: deväťdesiat (sk) Spaans: noventa (es) Swahili: tisini (sw) Tataars: tuqsan (tt) Tetun: sianulu Tsjechisch: devadesát (cs) Turks: doksan (tr) Oedmoerts: укмыстон Waals: nonante (wa) Welsh: nawdeg (cy) (10-tallig), deg a phedwar ugain (cy) (20-tallig) Wolof: juróom-ñeent-fukk (wo) Zweeds: nittio (sv)

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	negentig	negentigs
verkleinwoord	negentigje	negentigjes

Zelfstandig naamwoord

de negentig v / m

1. dat wat in een (rang)ordening met 90 is aangeduid

   • Het is weer de negentig die het niet doet, kunnen we die niet simpel vervangen? 
   • Haar eenennegentigste verjaardag was een belangrijk moment, want haar leven werd heel anders toen ze de negentig eenmaal voorbij was. 

de negentig mv

1. groep van 90 eenheden

   • De negentig zijn natuurlijk blij, maar laten we ook denken aan het verdriet van de vier die zijn afgewezen. 

Gangbaarheid

• Het woord negentig staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "negentig" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Afrikaans

Uitspraak

• geluid

Telwoord (afr)
0
1	11	10	100	103
2	12	20	200	106
3	13	30	300	109
4	14	40	400
5	15	50	500
6	16	60	600
7	17	70	700
8	18	80	800
9	19	90	900

Hoofdtelwoord

negentig

1. negentig