muur

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Nederlands

[A 1.] muur
Uitspraak
Woordafbreking
  • muur
Woordherkomst en -opbouw
  • [A] ‘metselwerk’; aangetroffen vanaf 901 [1]; leenwoord uit Latijn mūrus.[2]
  • [B] ‘kruidachtige plant’; uit vroeger muer(kruyd), uit Middelnederlands miere, mure v, ontwikkeld uit Oergermaans *meurja- o,[3] verdere herkomst onbekend.[4] Evenals Nederduits Mier, Duits dial. Miere, Meier en Fries mier, mierre.
1 enkelvoud meervoud
naamwoord muur muren
verkleinwoord muurtje muurtjes

Zelfstandig naamwoord

[A] muur m

  1. (bouwkunde) verticale vlakke constructie van steen [2]
    • Op deze oude muur is een al bijna even oude schildering te zien. 
  2. (informeel) een heel steile weg
     De Touretappe van donderdag eindigt op een gevreesde Vogezentop. Die onvervalste muur zal de eerste schifting in de Tour doorvoeren.[5]
Synoniemen
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Verwante begrippen
Spreekwoorden
  • De muren hebben oren
let op wat je zegt, iedereen kan het horen
  • Gekken en dwazen schrijven hun namen op muren (of deuren) en glazen
mensen die het minst te melden hebben, schreeuwen vaak het hardst
  • Iemand van het kastje naar de muur sturen
iemand aan het lijntje houden, altijd ergens anders naartoe sturen ofwel: niemand die hem wil helpen en hem steeds maar doorstuurt
  • Met de rug tegen de muur staan
geen kant op kunnen, hooguit een laatste uitweg
  • Met het hoofd tegen de muur lopen
mislopen
Vertalingen
2 enkelvoud meervoud
naamwoord muur -
verkleinwoord muurtje muurtjes

Zelfstandig naamwoord

[B 1.] Stellaria media

[B] muur v / m

  1. kruidachtige plant uit de anjerfamilie Caryophyllaceae op Wikispecies (of oude opvatting: van het geslacht Stellaria op Wikispecies) [4]
    • Muur kun je ook door de sla doen. 
Synoniemen
Hyponiemen
Vertalingen

Gangbaarheid

100 % van de Nederlanders;
100 % van de Vlamingen.

Meer informatie

Verwijzingen

  1. "muur" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
  2. 2,0 2,1 muur op website: Etymologiebank.nl
  3. Guus Kroonen, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013, blz. 368.
  4. 4,0 4,1 muur op website: Etymologiebank.nl
  5. Bronlink Weblink bron Rob Gollin “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant