pijn

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  pijn    (hulp, bestand)
• IPA: / pɛin / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /pɛɪ̯n/
  • (Vlaanderen, Brabant): /pɛːn/
  • (Limburg): /pɛɪ̯n/

Woordafbreking

• pijn

Woordherkomst en -opbouw

• [A] via Middelnederlands pine, Oudnederlands pina en postklassiek Latijn pena van klassiek Latijn poena "straf", in de betekenis van ‘straf, kwelling, lijden’ aangetroffen vanaf 1151
• [B] via Middelnederlands pijn van Latijn pinus

[A]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	pijn	pijnen
verkleinwoord	pijntje	pijntjes

Zelfstandig naamwoord

[A] de pijn v / m

1. (medisch) lichamelijk leed, veroorzaakt door ziekte of verwonding

   • De pijn bevindt zich in de streek rond de kuit. 

   ▸ Een heftige pijnscheut trekt door mijn enkel, het doet zoveel pijn dat ik hem nauwelijks durf te bewegen.

   ▸ Als toetje nam ik twee ibuprofen-pillen om de pijn in mijn voeten te verdoven en ik kroop met vermoeide benen in mijn slaapzak.

   ▸ Tegen mijn dochter zeg ik altijd: pijn komt en gaat, maar wij lopen gewoon door.

2. (medisch) geestelijk leed

   • De pijn om haar overleden echtgenoot bleef nog lang in haar ronddwalen. 

Synoniemen

• zeer
• (verouderd) smart, wee

Hyponiemen

    1. leed, zeer

aangezichtspijn borstpijn buikpijn drukpijn fantoompijn gewrichtspijn groeipijn haarpijn hartenpijn hellepijn hongerpijn hoofdpijn keelpijn kiespijn koliekpijn koppijn maagpijn menstruatiepijn minnepijn oogpijn oorpijn prijzenpijn rugpijn spierpijn tandpijn weduwnaarspijn weerpijn zadelpijn zenuwpijn zielenpijn zijdepijn

Afgeleide begrippen

   

pijnbaan pijnbank pijnbehandeling pijnbestrijding pijncentrum pijndrempel pijnen pijngevoel pijngrens pijngroep pijnigen pijnkamer pijnlijk pijnloos pijnpoli pijnprikkel pijnpunt pijnscheut pijnstillend pijnstiller pijnstilling pijnstoornis pijnzin

Uitdrukkingen en gezegden

• pijn doen

Vertalingen

    1. lichamelijk leed   

Afrikaans: pyn (af) Duits: Schmerz (de) m Engels: pain (en) Evenks: энумук Erzja: сэредькс Frans: douleur (fr) v Groenlands: anniaat (kl) Inupiak: anniġñaq (ik) Italiaans: dolore (it) v Koemuks: авуртув

Koerdisch: êş (ku) v, azar (ku) v, ezyet (ku) v, ezab (ku) v, şkence (ku) v, tazîb (ku) v, nexweşî (ku) v, kul (ku) v, derd (ku) v, elem (ku) v, nesaxî (ku) v Lezgi: тӀарвал Perzisch: درد (fa) Oedmoerts: висён Oeigoers: ағриқ (ug) Ossetisch: рыст Papiaments: doló Permjak: висьӧм Sindhi: ڏک (sd), سور (sd) Spaans: dolor (es) m Tyap: kpeam (kcg)

    2. geestelijk leed   

Duits: Gram (de) v, Pein (de) v Engels: pain (en), distress (en)

Frans: douleur (fr) v, mal (fr) m

    pijn doen   

Duits: schmerzen (de)

Oudnoords: sveiða

Werkwoord

vervoeging van
pijnen

[A] pijn

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van pijnen
   

   • Ik pijn. 

2. gebiedende wijs van pijnen
   

   • Pijn! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van pijnen
   

   • Pijn je? 

[B]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	pijn	pijnen
verkleinwoord	pijntje	pijntjes

Zelfstandig naamwoord

[B] de pijn m

1. (plantkunde) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Pinus 

Synoniemen

• pijnboom

Afgeleide begrippen

• pijnappel, pijnboom, pijnhout, pijnpit, pijnwoud

Vertalingen

    1. pijnboom, een naaldboom uit het geslacht Pinus   

Duits: Kiefer (de) v, Pinie (de) v Engels: pine (en) Frans: pin (fr) m

Italiaans: pino (it) m Portugees: pinheiro (pt) m Spaans: pino (es) m

Gangbaarheid

• Het woord pijn staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "pijn" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.