gemeente

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  gemeente    (hulp, bestand)

• IPA:/ ɣəˈmentə / (3 lettergrepen)
• IPA:
  • (Standaard) /ɣəˈmentə/
  • (Nederland) /ɣəˈmeɪntə/
  • (Vlaanderen) /ʝəˈmentə/

Woordafbreking

• ge·meen·te

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘zelfbestuur uitoefenend onderdeel van de staat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1798
• afgeleid van gemeen (gemeenschappelijk) met het achtervoegsel -te

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	gemeente	gemeenten gemeentes
verkleinwoord	gemeentetje	gemeentetjes

Zelfstandig naamwoord

de gemeente v

1. bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen

   • In zijn eigen gemeente is de burgemeester uitzonderlijk populair. 

   ▸ 'Duurzame mijlpaal': De rechter oordeelt dat de gemeente bevoegd is om zo'n verbod op te leggen en vindt de argumenten van Den Haag voldoende onderbouwd. Dat de bijdrage van het verbod op landelijk en wereldwijd niveau "gering is", doet daar niet aan af, aldus de rechter.

2. de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

   • De pastoor deed zijn uiterste best om aan de behoeften van zijn gemeente te voldoen. 

   ▸ Op zondagochtend fietste ik richting onbekende kerkklokken om te zien of de gemeente en de sfeer daar iets voor mij was.

Hyponiemen

   

altaargemeente artikel-12-gemeente artikeltwaalfgemeente baptistengemeente basisgemeente bevindgemeente bondsgemeente bov-gemeente broedergemeente buitengemeente buurgemeente buurtgemeente centrumgemeente christengemeente deelgemeente dorpsgemeente e-gemeente faciliteitengemeente forensengemeente fusiegemeente gastgemeente geuzengemeente godsgemeente goegemeente grensgemeente groeigemeente heidegemeente hoofdgemeente huisgemeente industriegemeente kakkersgemeente kerkgemeente kerngemeente kloostergemeente koppelgemeente kustgemeente landbouwgemeente landgemeente modelgemeente moedergemeente oergemeente overloopgemeente partnergemeente pilootgemeente pinkstergemeente plattelandsgemeente randgemeente recreatiegemeente regiogemeente risicogemeente schildersgemeente schippersgemeente schoolgemeente slaapgemeente spilgemeente stadsgemeente streekgemeente thuisgemeente volle-evangeliegemeente werkgemeente wijkgemeente wijngemeente woongemeente zustergemeente

Afgeleide begrippen

   

gemeente-eigendom gemeente-instelling gemeenteadministratie gemeenteambtenaar gemeentearbeider gemeentearchief gemeentearchivaris gemeentearmen gemeentearts gemeenteavond gemeentebedrijf gemeentebegroting gemeentebeheer gemeentebelasting gemeentebeleid gemeentebericht gemeentebestuur gemeentebestuurder gemeentebibliotheek gemeentebier gemeenteblad gemeenteblik gemeentebode gemeentebord gemeentebudget gemeentecamping gemeentecode gemeentedecreet gemeentedienst gemeentefiets gemeentefinanciën gemeentefonds gemeentefunctionaris gemeentegarantie gemeentegeld gemeentegids gemeentegiro gemeentegrens gemeentegrond gemeentegrot gemeentehuis gemeentehuize gemeentekantoor gemeentekas gemeentekrediet gemeenteland gemeentelasten gemeenteleven gemeentelid gemeentelied gemeentelijk gemeenteloket gemeenteman gemeentemandataris gemeentemodel gemeentemuseum gemeentenaam gemeentenaar gemeenteniveau gemeentenummer gemeenteontvanger gemeenteontwerp gemeenteopbouw gemeenteoverheid gemeentepagina gemeentepark gemeentepersoneel gemeentepils gemeenteplantsoen gemeenteplein gemeentepolitie gemeentepolitiek gemeentepolitiekorps gemeentepredikant gemeenteraad gemeenteraadpleging gemeenterecht gemeentereglement gemeentereiniging gemeenterekening gemeenteschool gemeentesecretarie gemeentesecretaris gemeentesite gemeentestichting gemeentestructuur gemeentesubsidie gemeentetram gemeenteveldwachter gemeentevergadering gemeenteverkiezing gemeenteverordening gemeenteverslag gemeentevervoer gemeentevlag gemeentevoorlichter gemeentevoorlichtster gemeentevorming gemeentewapen gemeenteweg gemeentewege gemeentewerf gemeentewerk gemeentewerker gemeentewerkman gemeentewet gemeentewetgeving gemeentewezen gemeentewijn gemeentewinkel gemeentewoning gemeentewoordvoerder gemeentewoordvoerster gemeentezaak gemeentezang gemeenteziekenhuis gemeentezijde

Verwante begrippen

• broederschap, congregatie, gemeenschap, kerkbuurt, kerkgemeente, kerspel, parochie, stad

Vertalingen

    1. bestuurlijke eenheid   

Afrikaans: munisipaliteit (af) Duits: Gemeinde (de) v Engels: municipality (en) Frans: commune (fr) v Fries: gemeente (fy) Limburgs: gemèndje (li) v, gemeint (li) Luxemburgs: Gemeng (lb) v

Nedersaksisch: gemainte (nds), gemeante (nds), gemeeinte (nds), gemeente (nds), gemeinte (nds), gemiente (nds), Gemeen (nds), Gemeend (nds), Gemeende (nds), Gemeune (nds) Papiaments: gemeente Pools: gmina (pl) Slowaaks: obec (sk) Spaans: municipio (es) Tsjechisch: obec (cs) v Zweeds: kommun (sv) g

    2. gezamenlijke gelovigen   

Duits: Gemeinde (de) v Engels: parish (en), congregation (en) Frans: communauté (fr) v

Nedersaksisch: gemainte (nds), gemeante (nds), gemeeinte (nds), gemeente (nds), gemeinte (nds), gemiente (nds), Gemeen (nds), Gemeend (nds), Gemeende (nds), Gemeune (nds) Spaans: cofradía (es) v, congregación (es) v Zweeds: församling (sv) g

Gangbaarheid

• Het woord gemeente staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gemeente" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Achterhoeks

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	gemeente	gemeenten
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

gemeente

1. (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
2. (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

Nedersaksisch

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	gemeente	gemeenten
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

gemeente

1. (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
2. (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

Schrijfwijzen

gemainte gemeante gemeeinte Gemeen Gemeend

Gemeende gemeinte Gemeune gemiente

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Sallands

Zelfstandig naamwoord

gemeente

1. (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
2. (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

Schrijfwijzen

• gemiente

Twents

Zelfstandig naamwoord

gemeente

1. (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
2. (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

Schrijfwijzen

• gemeante

Veluws

Zelfstandig naamwoord

gemeente

1. (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
2. (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

Schrijfwijzen

• gemiente