rijst

Nederlands

[3] Rijst.

Uitspraak

• Geluid:  rijst    (hulp, bestand)
• IPA: / rɛist / (1 lettergreep), /rɛi̯st/

Woordafbreking

• rijst

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘graansoort’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1252

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	rijst	-
verkleinwoord	-	-

Zelfstandig naamwoord

de rijst m

1. (graan) (voeding) graan van het geslacht Oryza 
2. de meest verbouwde rijstsoort (Oryza sativa )

   ▸ Candida had een heerlijke maaltijd voor ons gemaakt, een kipsalade, rijst met tomatenchutney en een crumble die het kon opnemen tegen die van Arabella.

   ▸ ' Toen mijn tante het laatste beetje gebakken rijst op had, ruimden we alles op.

3. zaden van de rijstplant

Hyperoniemen

• graan

Hyponiemen

   

arboriorijst basmatirijst begijnenrijst breukrijst cargorijst consumptierijst genrijst gortrijst groenterijst hondenrijst jasmijnrijst kleefrijst langkorrelrijst masusarijst pandanrijst parboiled rijst pilavrijst risottorijst rode rijst snelkookrijst snorkelrijst volkorenrijst wilde rijst witte rijst zilvervliesrijst zwarte rijst

Afgeleide begrippen

   

rijstaanplant rijstareaal rijstazijn rijstbanaan rijstbedrijf rijstbloem rijstboer rijstbouw rijstbrandewijn rijstbuik rijstcracker rijstcultuur rijstdiefje rijstdistrict rijstebloem rijstebrij rijstegrand rijstemeel rijstemelk rijstenat rijstepap rijstesoep rijstevla rijstevlaai rijstewater rijstexporteur rijstgerecht rijstglas rijstgras rijsthalm rijsthandelaar rijstimport rijstkaf rijstkalander rijstklander rijstkoek rijstkoker rijstkom rijstkorrel rijstmarkt rijstmeel rijstmeelkever rijstmelk rijstmot rijstolie rijstoogst rijstpan rijstpap rijstpapier rijstpellerij rijstplant rijstpoeder rijstpolder rijstproduct rijstproductie rijstpudding rijstrand rijstrat rijstratten rijstschotel rijstsector rijstsnack rijstsoep rijstsoort rijststomer rijststro rijsttaart rijsttafel rijsttafelen rijstteelt rijsttenrek rijsttenreks rijstterras rijsttroepiaal rijstveld rijstvermicelli rijstverwerkingsbedrijf rijstvla rijstvogel rijstwafel rijstwater rijstwijn rijstzemelen

Verwante begrippen

• nasi, nasi goreng
• gerst, gierst, haver, rogge, tarwe

Vertalingen

    1. graan van het geslacht Oryza   

Afrikaans: rijs (af) Baskisch: arroz (eu) Bosnisch: riža (bs) Bulgaars: ориз (bg) m Catalaans: arròs (ca) Chinees: 稻 (zh) Deens: ris (da) g Duits: Reis (de) m Engels: rice (en) m Esperanto: rizo (eo) Faeröers: rís (fo) o Fins: riisi (fi) Frans: riz (fr) m Fries: rys (fy) Georgisch: ბრინჯი (ka) Hongaars: rizs (hu) Ido: rizo (io) IJslands: hrís (is) m, hrísgrjón (is) o Iloko: pagay Indonesisch: nasi (id) (gekookt), beras (id) (ongekookt) Italiaans: riso (it) Japans: イネ (ja) Javaans: pari (jv) Koerdisch: birinc (ku) m Kroatisch: riža (hr) Latijn: oryza (la) Lingala: lɔ́sɔ (ln)

Lojban: rismi (jbo) Macedonisch: ориз (mk) Malayalam: നെല്ല് (ml) Maleis: padi (ms) Minangkabaus: nasi (gekookt), bareh (ongekookt) Noord-Fries: ris Noors: ris (no) Nynorsk: ris (nn) Oekraïens: рис (uk) Papiaments: aros Pools: ryż (pl) m Portugees: arroz (pt) Quechua: arrus (qu) Roemeens: orez (ro) Russisch: рис (ru) Servisch: пиринач (sr) Sichuan Yi: ꍯ (ii) Sloveens: riž (sl) Spaans: arroz (es) m Swahili: mchele (sw), mpunga (sw) Tagalog: palay (tl) Tamil: நெல் (அரிசி) (ta) Thai: ข้าว (th) Tsjechisch: rýže (cs) Vietnamees: lúa (vi), gạo (vi), cơm (vi) (?) Zweeds: ris (sv), risgryn (sv)

Werkwoord

vervoeging van
rijzen

rijst

1. tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rijzen
   

   • Jij rijst. 

2. derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rijzen
   

   • Hij rijst. 

3. (verouderd) gebiedende wijs meervoud van rijzen
   

   • Rijst! 

   ▸ Een kolossale explosiewolk rijst omhoog, de dampkring in.

   ▸ Pal achter de hoepel van de dampkring is de zon, en in de komende minuut rijst die boven de horizon en overspoelt de aarde, en binnen een paar tellen zal de dageraad komen en gaan, waarna het daglicht overal tegelijk is.

Gangbaarheid

• Het woord rijst staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "rijst" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.