duur

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  duur    (hulp, bestand)
• IPA: / dyr / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• duur

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘kostbaar’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	duur	duurder	duurst
verbogen	dure	duurdere	duurste
partitief	duurs	duurders	-

Bijvoeglijk naamwoord

duur

1. (handel) van iets dat je wilt kopen, dat je er veel geld voor moet betalen

   • Hij koopt altijd dure maar kwalitatief goede spullen die lang meegaan. 

   ▸ Ze rekenden precies uit wanneer ze winst gaan maken: "Het is echt massa is kassa. Daarom komen er binnenkort meer machines bij. Het is nog geen vetpot, maar per machine moet je denken aan 600 tot 900 euro per maand. Pas na twee jaar gaan we echt winst maken." Dat komt vooral vanwege de kosten: "We hebben best wel grote machines staan en de kosten daarvan variëren tussen de 3000 en de 5000 euro. Daarnaast moet je ook btw over je producten afdragen maar de locatie is het duurste."

Synoniemen

• kost, kostbaar, prijzig, expensief

Antoniemen

• goedkoop

Hyponiemen

• (intensivering) allerduurst, peperduur, poepduur, superduur, stervensduur

Afgeleide begrippen

• duurdoenerij, duurkoop, duurte

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	duur	-
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

de duur m

1. (tijdrekening) benodigd tijdbestek

   • De duur van de gecompliceerde operatie was 8 uur. 

   ▸ De beleving van tijd is ongrijpbaarder, laat zich lastiger vangen in statistieken en lijstjes dan de objectieve duur ervan.

   ▸ Bij een 'prospectieve' beoordeling van tijd schat je de duur van een gebeurtenis in terwijl die nog aan de gang is.

   ▸ Toevallig of niet is twee tot drie seconden ook ongeveer hoe de meesten van ons het 'nu' ervaren - de duur van één 'moment'.

Uitdrukkingen en gezegden

• op den duur

na lang wachten

•  Op den duur besteedde ik steeds minder aandacht aan wassen, andere dingen vond ik veel belangrijker.  

• duur betaald

waarvoor men veel heeft moeten inleveren, niet alleen maar geld

∗ En ook na de duur betaalde vrede, die de dappere Finnen Karelië en grote gebieden in het zuidoosten hadden gekost, was er niet veel om over te discussiëren.

Hyponiemen

• gedurig, langdurig

   

arbeidsduur batterijduur behandelduur behandelingsduur beschermingsduur bezoekduur blootstellingsduur contractduur contractsduur cursusduur eeuwigheidsduur gebruiksduur geldigheidsduur inschrijvingsduur levensduur ligduur loopduur maximumduur minimumduur ochtenduur omzetduur opleidingsduur opnameduur overlevingsduur peperduur periodeduur poepduur reisduur speelduur stervensduur studieduur tijdduur tijdsduur toonduur uitkeringsduur uitvalduur verblijfsduur verpleegduur verzuimduur werkduur werkeloosheidsduur werkingsduur werkloosheidsduur woonduur ziekteduur zittingsduur zwangerschapsduur

Werkwoord

vervoeging van
duren

duur

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van duren
   

   • Ik duur. 

2. gebiedende wijs van duren
   

   • Duur! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van duren
   

   • Duur je? 

Vertalingen

    niet goedkoop   

Duits: teuer (de) Engels: expensive (en), pricey (en), valuable (en) Frans: cher (fr), coûteux (fr) Ido: chera (io) Papiaments: karo

Pools: drogi (pl) m Russisch: дорогой (ru) (dorogój) Spaans: caro (es), costoso (es) Vietnamees: đắt (vi)

    tijdsbestek   

Duits: Dauer (de) v Engels: duration (en) Frans: durée (fr) v

Gangbaarheid

• Het woord duur staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "duur" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Nedersaksisch

Voorzetsel

duur

1. door

Urkers

Voorzetsel

duur

1. door