beurs

Nederlands

beurs van Berlage [4]

Uitspraak

• Geluid:  beurs    (hulp, bestand)
• IPA: / børs / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• beurs

Woordherkomst en -opbouw

• zn [1], [4]: In de betekenis van ‘handelsbeurs’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1612, mogelijk een eponiem dat verwijst naar de familinaam Van der Beurze
• zn [2], [3], [5]: Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘portemonnee’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240
• bn: In de betekenis van ‘zacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1829

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	beurs	beurzen
verkleinwoord	beursje	beursjes

Zelfstandig naamwoord

de beurs v / m

1. (economie), (handel) het beursgebouw waar effecten (waardepapieren) gekocht en verkocht worden

   • De Amsterdamse beurs was gevestigd aan het Damrak 

2. een houder voor munten en biljetten

   • Hij had zijn beurs in zijn kontzak. 

   ▸ Het gaat natuurlijk om Thea's leven, want dat gaat veranderen - een leven als echtgenote, met een volle beurs en nieuwe kleren.

3. (financieel) toelage voor iemand die studeren wil

   • Kinderen van arme ouders krijgen een beurs van de overheid. 

4. (financieel), (handel) tentoonstelling waar producenten in een bepaalde branche, nieuwe producten tonen, of het gebouw waarin zulke tentoonstellingen gehouden kunnen worden

   • Veel huisvrouwen gaan naar de huishoudbeurs 

5. een markt waar de transacties openbaar zijn en waar men financiële instrumenten, goederen of diensten kan aan- en verkopen
6. (medisch) slijmbeurs (een kleine zakvormige holte gevuld met een visceuze vloeistof, welke dient als stootkussen op plaatsen, waar druk of wrijving bestaat)

   • Hij had een rood gezwollen knie door een ontsteking van de slijmbeurs voor de knieschijf (bursitis praepatellaris). 

Synoniemen

• [2] geldbuidel, portemonnee
• [3] studiebeurs
• [4] jaarbeurs, vakbeurs
• [6] slijmbeurs

Hyponiemen

   

Nasdaq-beurs aandelenbeurs antiekbeurs antiquarenbeurs arbeidsbeurs autobeurs babybeurs banenbeurs basisbeurs beeldschermenbeurs berenbeurs bètabeurs boekenbeurs bouwbeurs carrièrebeurs computerbeurs derivatenbeurs diamantbeurs effectenbeurs elektronicabeurs energiebeurs fusiebeurs galeriebeurs geldbeurs goederenbeurs gordelbeurs goudbeurs graanbeurs handelsbeurs hobbybeurs horecabeurs huishoudbeurs inflatiebeurs informatiebeurs jaarbeurs jobbeurs jokerbeurs knipbeurs koopmansbeurs korenbeurs kunstbeurs laatbeurs landbouwbeurs lerarenbeurs lifestylebeurs meubelbeurs monsterbeurs motorbeurs muziekbeurs muziekruilbeurs nabeurs najaarsbeurs negenmaandenbeurs optiebeurs parabeurs participatiebeurs postzegelbeurs prestatiebeurs promotiebeurs reisbeurs rijksbeurs ruilbeurs scheidingsbeurs schermenbeurs schippersbeurs schuddebeurs seniorenbeurs slijmbeurs speelgoedbeurs startersbeurs sterrenbeurs straatbeurs stroombeurs studiebeurs technologiebeurs tempobeurs termijnbeurs treurbeurs trouwbeurs tuinbeurs tweedehandsbeurs uitvaartbeurs uitvindersbeurs vakantiebeurs vakbeurs valutabeurs verkeersbeurs verzekeringsbeurs voorbeurs voorjaarsbeurs wapenbeurs watersportbeurs werkbeurs whiskybeurs wijnbeurs woonbeurs

Afgeleide begrippen

   

Beursplein beursagent beursanalist beursapparaat beursautoriteit beursband beursbarometer beursbaron beursbedrijf beursbelasting beursbengel beursbericht beursbestuur beursbezoek beursbezoeker beurscommissie beurscomplex beurscorrectie beurscrash beurscrisis beursdag beursdaling beursdebacle beursdebuut beursexit beursfirma beursfonds beursfraude beursgang beursganger beursgate beursgebouw beursgemiddelde beursgenoteerd beursgeschiedenis beursgezwel beursgigant beursgoeroe beursgraadmeter beurshal beurshandel beurshandelaar beurshausse beursheid beursherstel beurshuis beursindex beursinformatie beursintroductie beursjaar beursjargon beursjongen beurskapitalisatie beursklimaat beurskoers beurskrach beurskrant beurskringen beursleven beurslid beurslieveling beursmaand beursmakelaar beursmalaise beursmensen beursnieuws beursnotering beursomzet beursonderzoek beursontwikkeling beursorganisatie beursorganisator beursoverval beurspagina beurspaniek beurspartij beurspolis beurspolitie beurspromovendus beursrecord beursredactie beursregel beursreglement beursschandaal beursschelp beurssentiment beursspeculant beursspeculatie beursspel beursstand beursstemming beursstudent beurssysteem beurstaal beurstaks beurstijd beurstoezicht beurstoezichthouder beurstransactie beursval beursvennootschap beursverkeer beursverlies beursvloer beursvolger beurswaakhond beurswaarde beurswaardering beursweek beurswereld beurswezen beurswijsheid beurswinst beurszaak beurszeepbel beurzenlandschap beurzensnijder beurzenstelsel beurzig

Uitdrukkingen en gezegden

• Iemand de beurs lichten

van iemand geld stelen/afhandig maken

• iemands beurs spekken

iemand rijk maken

∗ Een kind van haar zal nooit honger lijden of een vuil kieltje dragen, terwijl zijn vader met nietsvermoedende jonge vrouwen overspel pleegt en zijn moeder die vrouwen afperst om hun beurs te spekken.

• Met gesloten beurs betalen

door middel van een wederzijdse schuld het bedrag verrekenen

Vertalingen

    1. het beursgebouw waar aandelen gekocht en verkocht worden   

Baskisch: balore-burtsa (eu) Catalaans: borsa (ca) Duits: Börse (de) v Engels: stock exchange (en) Esperanto: biloborso (eo) Fins: pörssi (fi) Frans: bourse des valeurs (fr) Hongaars: értékpapírtözsde (hu)

Italiaans: borsa valori (it) Noors: børs (no) Nynorsk: børs (nn) m Pools: giełda (pl) Portugees: bolsa de valores (pt) Roemeens: bursa de valori (ro) Slowaaks: burzo (sk) Spaans: bolsa (es) v, bolsa de valores (es) v, lonja (es) v

    2. een houder voor munten en biljetten   

Duits: Börse (de) v, Geldbörse (de) v Engels: purse (en) Esperanto: monujo (eo) Fins: kukkaro (fi) Frans: bourse (fr) v Galicisch: moedeiro (gl) Hongaars: pénztárca (hu) Italiaans: borsellino (it)

Noors: pengepung (no) m Nynorsk: pengepung (nn) m Pools: portmonetka (pl) Portugees: porta-moedas (pt) Spaans: monedero (es) m, portamonedas (es) m, bolsa (es) v Turks: büzmek (tr) Zweeds: portmonnä (sv)

    3. toelage voor iemand die studeren wil   

Catalaans: beca (ca) Duits: Stipendium (de) o Engels: scholarship (en) Esperanto: stipendio (eo) Frans: bourse d'étude (fr) v

Italiaans: borsa di studio (it) Pools: stypendium (pl) Portugees: bolsa de estudo (pt) Spaans: beca (es) v Welsh: ysgoloriaeth (cy)

    4. bijeenkomst waar producenten van een bepaald vakgebied meest nieuwe producten tentoonspreiden   

Albanees: panair (sq) Bretons: foar (br) Catalaans: fira (ca) Duits: Börse (de) v, Messe (de) v Engels: fair (en) Esperanto: foiro (eo) Fins: messut (fi) Frans: foire (fr) v

Galicisch: feira (gl) Iers: aonach (ga) Italiaans: fiera (it) Kroatisch: sajam (hr) Portugees: feira (pt) Spaans: feria (es) Welsh: ffair (cy) Zweeds: mässa (sv)

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	beurs	beurser	beurst
verbogen	beurse	beursere	beurste
partitief	beurs	beursers	-

Bijvoeglijk naamwoord

beurs

1. overrijp, buikziek

   • Hij geloofde ze net zomin als de propaganda aan het begin, toen bijvoorbeeld werd beweerd dat de kogels van de moffen zo zacht waren dat ze onder daverend gelach van de Franse regimenten als beurse peren op hun uniform te pletter sloegen.  

2. beschadigd

   ▸ Ik ging naar de wc en stak mijn hand tussen mijn benen; wat geronnen bloed, maar het duidelijkste symptoom was de vage buikpijn die ik had, onderin, een doffe pijn, het gevoel dat ik was opengereten en beurs was.

   ▸ De tweede dag was alles nog zwaarder dan de eerste dag. Mijn 18 kilo zware rugzak, bepakt met voedsel en water, voelde als lood op mijn rug. Door de eindeloze herhaling van mijn stappen werden mijn voeten langzaam beurs.

   ▸ Maar op de laatste dag wandelde ik, afgezien van wat spierpijn en beurse knieën, het kustplaatsje Chora Sfakion binnen.

Vertalingen

    1. overrijp, buikziek   

Bretons: pezhell (br) Duits: überreif (de), matschig (de) Engels: over-ripe (en)

Frans: blet (fr) Spaans: pasado (es), demasiado maduro (es) Welsh: goraeddfed (cy)

Gangbaarheid

• Het woord beurs staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "beurs" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.