apart

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  apart    (hulp, bestand)
• IPA: / aˈpɑrt / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• apart

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afgescheiden’ voor het eerst aangetroffen in 1498

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	apart	aparter	apartst
verbogen	aparte	apartere	apartste
partitief	aparts	aparters	-

Bijvoeglijk naamwoord

apart

1. op zichzelf, afzonderlijk van het andere, afgezonderd, gescheiden, afzonderlijk

   • Er is een apart WikiWoordenboek voor vele talen, maar zij zijn alle aan elkaar verbonden door interwikilinks. 

   ▸ Het draagt allemaal bij aan de herleving van een roemruchte periode. Daar hoort ook de aparte expositie van fotograaf Rudy Leukfeldt bij, Blues from Heaven. Heel bijzonder hoe hij Muskee heeft vereeuwigd, als heerser van Drenthe, op een hunebed.

2. bijzonder, opmerkelijk, oorspronkelijk, origineel, exclusief, speciaal

   • Wat een apart jasje heb je aan! 

   ▸ Niet de meest besproken vertalingen van het afgelopen jaar, wel vijf ‘aparte’ boeken, aldus de jury. Die één ding gemeen hebben: je zou ‘enorm veel missen als je ze in de originele taal zou lezen, in ieder geval de uitzonderlijk eigen stijl waarin ze geschreven zijn’.

3. buitenissig, excentriek, vreemd, raar, gestoord

   • Hij blijft een heel aparte man. 

Afgeleide begrippen

• apartheid

Uitdrukkingen en gezegden

• apart nemen

iemand afzonderen van de anderen

∗ Op een zaterdagmiddag in november namen de leiders van de vereniging hem apart toen de andere leerlingen naar huis gingen.

Verwante begrippen

• afgelegen, afzonderlijk, geïsoleerd, los, terzijde, vaneen

Anagrammen

• paart, praat, raapt

Vertalingen

    1. op zichzelf, afzonderlijk van het andere   

Duits: eigen (de), separat (de)

Spaans: aislado (es), apartado (es), por separado (es), separado (es)

Spaans: aparte (es)

    2. bijzonder, opmerkelijk   

Duits: eigen (de), eigenartig (de), besonders (de), bemerkenswert (de)

Spaans: distinto (es), original (es)

Gangbaarheid

• Het woord apart staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "apart" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
97 %	van de Vlamingen.