imperium

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  imperium    (hulp, bestand)
• IPA: /ɪmˈperijʏm/

Woordafbreking

• im·pe·ri·um

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘(keizer)rijk, oppermacht’ voor het eerst aangetroffen in 1824
• van Latijn imperium

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	imperium	imperia imperiums
verkleinwoord	imperiumpje	imperiumpjes

Zelfstandig naamwoord

het imperium o

1. keizerrijk
2. wereldrijk

   • Georgiërs, Wit-Russen en Tsjetsjenen vechten in de oorlog tegen Rusland mee aan Oekraïense zijde. Gedreven door persoonlijke ervaringen willen ze afrekenen met het Russische imperium. „Met Rusland is het nooit vredig geweest.”  

3. opperheerschappij
4. (figuurlijk) groot geheel dat onder iemands leiding staat

Verwante begrippen

• keizerrijk, keizer

Hyponiemen

• handelsimperium, media-imperium, mensensmokkel-imperium, mode-imperium, Sovjetimperium, uitgeversimperium, vastgoedimperium, zakenimperium

Afgeleide begrippen

• imperiaal
• [1] imperialisme

Vertalingen

    1.   

Engels: empire (en)

Spaans: imperio (es) m

Gangbaarheid

• Het woord imperium staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "imperium" herkend door:

98 %	van de Nederlanders;
97 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

Latijn

Woordherkomst en -opbouw

• afgeleid van impero "bevel voeren, heersen" met het achtervoegsel -ium

Zelfstandig naamwoord

imperium o

1. bevel, verordening
   • imperium observare
     • het bevel in acht nemen
2. macht, gezag
   • summa imperii
     • hoogste macht
   • pro imperio
     • uit hoofde van zijn gezag
3. heerschappij
   • imperium unius
     • alleenheerschappij
   • imperium suscipere
     • de macht aanvaarden
4. (militair) opperbevel
   • imperium maritimum
     • opperbevel op zee
   • summa imperii
     • opperbevel
5. ambt

Verbuiging

	enkelvoud	meervoud
nominatief	imperium	imperia
genitief	imperiī	imperiōrum
datief	imperiō	imperiīs
accusatief	imperium	imperia
vocatief	imperium	imperia
ablatief	imperiō	imperiīs