helder

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  helder    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈhɛldər / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• hel·der

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘klaar, duidelijk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	helder	helderder	helderst
verbogen	heldere	helderdere	helderste
partitief	helders	helderders	-

Bijvoeglijk naamwoord

helder

1. klaar, doorzichtig

   • de vloeistof was volkomen helder 

   ▸ Ik liep door idyllische ‘Bob Ross’-landschappen met hoge witte bergen, verbonden door groene valleien met kabbelende beekjes en heldere meren.

2. duidelijk en zuiver

   • de weergave van de geluidsinstallatie was prachtig helder 

3. met sterke glans

   • Zij werden verrast door een helder licht 

4. niet met wolken bedekt, onbewolkt

   • de lucht was helder 

5. getuigend van inzicht

   • Hij had het helder voor ogen 

   ▸ Ik bleef met stomheid geslagen zitten, niet in staat om helder na te denken.

   ▸ Het was niet mogelijk om Olives hart te repareren, maar het meisje zou eindelijk een helder hoofd hebben.

6. duidelijk

   ▸ Met mijn luchtbed op het grondzeil kroop ik mijn slaapzak in en keek omhoog naar de sterren in de hemel. Nog nooit had ik de Melkweg zo helder gezien. Het was adembenemend. Vanaf die dag sliep ik vaker in de open lucht.

   ▸ Oorlogswinter speelt zich af in het gebied van zijn jeugd, de noordkant van de Veluwe. Terlouw groeide daar als zoon van een predikant op in een zwaar calvinistisch milieu. Hij schetste de bezetting als een tijd van lijden en onrecht, waarin goed en fout niet altijd helder te onderscheiden waren, maar waarin wel morele keuzes moesten worden gemaakt.

7. schoon, proper

   • Zij is een echte heldere Neel 

Hyponiemen

• [1] (intensivering) glashelder, kristalhelder
• [2], [7] (intensivering) kraakhelder, brandhelder
• [3] (intensivering) parelhelder

Afgeleide begrippen

• helderheid, helderhorend, helderziend, onhelderheid

Verwante begrippen

• glanzend, hel, klaar, licht, louter, lucide, onbezorgd, proper, puur, rein, scherp, schitterend, schoon, sereen, uitgesproken, verlicht, vlekkeloos, waarneembaar, zichtbaar, zindelijk, zuiver
• duidelijk, evident, verstaanbaar

Vertalingen

    1. klaar, doorzichtig   

Noors: ryddig (no) Nynorsk: ryddig (nn) Oppersorbisch: jasny (hsb) Papiaments: kla

Sloveens: jasen (sl) Spaans: claro (es) Tsjechisch: jasný (cs)

    1. duidelijk en zuiver   

Duits: klar (de), sauber (de) Noors: ryddig (no)

Nynorsk: ryddig (nn) Tsjechisch: jasný (cs)

Gangbaarheid

• Het woord helder staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "helder" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Noors

Woordafbreking

• hel·der

Werkwoord

helder

1. tegenwoordige tijd van helde

Zelfstandig naamwoord

helder, mv

1. onbepaalde vorm nominatief meervoud van helde

Nynorsk

Woordafbreking

• hel·der

Werkwoord

helder

1. (bijvorm) tegenwoordige tijd van halde

Schrijfwijzen

• (hoofdvorm) held