aanzetten

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  aanzetten    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• aan·zet·ten

Woordherkomst en -opbouw

• [1-7] samenstelling van  aan vz  en  zetten ww 
• [8] samenstelling van  aan bw  en  zetten ww 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
aanzetten	zette aan	aangezet
zwak -t	volledig

Werkwoord

aanzetten

1. overgankelijk ~ tegen tegen iets plaatsen

   • Hij had zijn fiets tegen de muur aangezet. 

2. overgankelijk op een kier zetten

   • Het venster werd aangezet. 

3. overgankelijk vastmaken

   • Soms kunnen afgesneden lichaamsdelen weer aangezet worden, maar lang niet altijd. 

4. overgankelijk (kookkunst) scherpen zonder materiaal te verwijderen

   • Hij zette zijn mes alleen even aan op het aanzetstaal en besloot dat hij het later wel een goed zou slijpen. 

5. overgankelijk ~ tot aansporen, op gang zetten

   • Tunesië sluit tachtig moskeeën wegens het aanzetten tot geweld  

   ▸ De moderniteit heeft aangezet tot ongebreidelde fantasieën over éenvoudigere'levens op eilanden in de Stille Zuidzee, in de tipi's van de inheemse Amerikanen en in Arabische medina's.

   ▸ 'Van een vriendin ' Ze kuste hem op zijn mond om verdere vragen voor te zijn. Ze had niet geweten dat haar lichaam zo kon voelen, of dat ze een man ertoe kon aanzetten om deze dingen met haar te doen.

6. ergatief(kookkunst) een korst afzetten, vast gaan zitten aan een pan

   • Roer af en toe om te zorgen dat de linzen niet aan de bodem van de pan aanzetten. 

7. accentueren
8. overgankelijk activeren, in gang zetten, van stroom voorzien, opstarten

   • Hij trachtte zijn laptop aan te zetten, maar de batterij had het begeven. 

   ▸ Een aantal seconden geleden had ze hem aangezet en nu lag de eindeloze weg van internet voor haar open. Voordat ze het adres intoetste, strekte Chantal haar armen.

   ▸ Voordat ze de computer aanzette wreef Chantal in haar handen.

9. (kookkunst) verhitten en bruin laten worden van ingrediënten

komen aanzetten

1. komen, verschijnen

   • Hij kwam aanzetten met een grote taart. 

   ▸ '0delle, ik geef het echt niet op, hoor. Ik blijf het vragen. Ik word jouw Scotland Yard. Je hebt iets met die man, hè? Hij kwam hier nog geen vijf minuutjes na jou aanzetten.'

Vaste voorzetsels

• aanzetten tot

Afgeleide begrippen

   

aanzetbuis aanzethamer aanzetklos aanzetrasp aanzetriem aanzetschroef aanzetsel aanzetstaal aanzetsteen aanzetstuk aanzetter aanzetting

Vertalingen

    1.   

Pools: właczyć (pl)

Spaans: poner (es)

Zelfstandig naamwoord

de aanzetten mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord aanzet

Werkwoord

vervoeging van
aanzetten

aanzetten

1. (in een bijzin) meervoud verleden tijd van aanzetten
   

   • ...dat wij aanzetten. 
     
   • ...dat jullie aanzetten. 
     
   • ...dat zij aanzetten. 

Gangbaarheid

• Het woord aanzetten staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "aanzetten" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.