werken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  werken    (hulp, bestand)
• IPA: /ʋɛrkən/

Woordafbreking

• wer·ken

Woordherkomst en -opbouw

afkomstig van: Middelnederlands: werken Oudnederlands: wirken Germaans: *wirkijanan

Verwant in Germaans: West: Engels: work (Angelsaksisch: wyrcan), Duits: wirken, (Oudhoogduits: wirken), Fries: wurkje (Oudfries: werka, wertzia) Noord: Zweeds: virka, Noors: virke, (Oudnoors: virkja), IJslands: virka, Faeröers: virkja, virka

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
werken	werkte	gewerkt
zwak -t	volledig

Werkwoord

werken

1. (inergatief) arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen
2. (inergatief) functioneren, draaien: die machine werkt niet
3. (inergatief) een gunstig gevolg hebben: die oplossing kan nooit werken
4. (verouderd) iets groots tot stand brengen

Afgeleide begrippen

• werking

Citaten

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
werken	wrocht	gewrocht
4. zwak -cht	volledig

QUERULIANUM.

• Gelijk men zegt: „Ik zoek, ik zocht,
• Ik breng, ik brocht,”
• Zoo zei men ook: „Ik werk, ik wrocht, ”
• Zoolang het volk zijn taal verstond.
• Thans hoor ik, uit geleerden mond:
• „Ik wrocht, ik wrochtte, heb gewrocht”…
• Nu ja! — een wangedrocht!

• Nicolaas Beets

Uitdrukkingen en gezegden

• dat werkt niet

Hyponiemen

aardewerken achterwerken ambachtswerken beeldhouwwerken beslagwerken boekwerken bolwerken borduurwerken bouwwerken computernetwerken dealernetwerken dichtwerken

drukwerken glaswerken haakwerken haarwerken handwerken hekwerken huiswerken inlegwerken irrigatiewerken kunstwerken kwartsuurwerken latwerken

lederwerken lofwerken maaswerken meesterwerken meewerken naslagwerken netwerken opdrachtwerken paalwerken pelswerken plateelwerken proefwerken

puzzelwerken rasterwerken reclamedrukwerken reliëfwerken samenwerken slingeruurwerken speelwerken spionagenetwerken sternetwerken strafwerken takelwerken tandwerken

tandwielwerken tapijtwerken tegelwerken touwwerken traliewerken uurwerken vakwerken veldwerken voorwerken vuurwerken wegwerken zeilwerken

Vertalingen

    1. arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen   

Atayal: qumah (indien op veld / in tuin), mumarah (idem) Balinees: gae Duits: arbeiten (de) Engels: work (en) Esperanto: labori (eo) Frans: travailler (fr) Grieks: 1. εργάζομαι (el) (ergázome) 2. λειτουργώ (el) (litourgó) Hongaars: dolgozni (hu) Italiaans: lavorare (it) Latijn: laborare (la) (indien hard werken)

Nedersorbisch: žěłaś (dsb) Noors: arbeide (no), operere (no) Nynorsk: arbeide (nn), operere (nn) Occitaans: trabalhar (oc) Pools: pracować (pl) Russisch: работать (ru) Spaans: trabajar (es), obrar (es) Taroko: komopach (indien op veld / in tuin) Vietnamees: làm việc (vi) Xhosa: ukusebenza 15

    2. functioneren, draaien   

Duits: funktionieren (de), gehen (de), laufen (de) Grieks: λειτουργώ (el) (litourgó)

Limburgs: loupe (li), drejje (li), gaon (li), wèrke (li) Spaans: funcionar (es), actuar (es)

Zelfstandig naamwoord

werken mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord werk