sleutel

[1]: Sleutels.

[2]: Een Engelse sleutel.

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  sleutel    (hulp, bestand)
• IPA:
  • (Noord-Nederland): /ˈslø.tɔɫ/, /ˈslø.təɫ/
  • (Vlaanderen, Brabant): /sløːtəɫ/
  • (Limburg): /sløːtəl/

Woordafbreking

• sleu·tel

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	sleutel	sleutels
verkleinwoord	sleuteltje	sleuteltjes

Zelfstandig naamwoord

sleutel m

1. een instrument waarmee een slot geopend of gesloten kan worden

   Als je je sleutel echt kwijt bent dan wordt het buiten slapen vannacht.

2. (techniek), (gereedschap) een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien

   De moer is dolgedraaid, de sleutel heeft er geen grip meer op.

3. (techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.

   Achter de pendule ligt de sleutel om hem op te winden.

4. een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen

   De sleutel die bij dit geheimschrift hoort, is nog niet gevonden.

5. een aandeel of functie die in een groep van groot belang is

   Wij hebben er hard voor gewerkt, maar zij is de sleutel tot het succes.

Synoniemen

• [2]: moersleutel
• [4]: code, codesleutel, pincode, toegangscode, wachtwoord

Afgeleide begrippen

• [1]: autosleutel, fietssleutel, huissleutel, sleutelbord, sleutelbos, sleuteldrager, sleutelgat, sleutelgeld, sleutelhanger, sleutelkind, sleutelring
• [2]: dopsleutel, inbussleutel, kraansleutel, momentsleutel, pijpsleutel, ratelsleutel, ringsleutel, sleutelaar, sleutelclub, sleutelen, steeksleutel, stemsleutel
• [3]: klokkensleutel, buitenkraansleutel, radiatorsleutel, ontluchtingssleutel
• [5]: sleutelbedrijf, sleutelbegrip, sleutelfiguur, sleutelfunctie, sleutelmacht, sleutelpassage, sleutelpersoon, sleutelpositie, sleutelrol, sleutelstuk, sleutelvaluta

Verwante begrippen

• [1]: loper, slot
• [2]: schroefbout, moer, montage, werkplaats
• [4]: betaalautomaat, cijferslot, encryptie, geheimschrift, probleem, raadsel, toegangscontrole
• [5]: bedrijf, industrie, maatschappij, organisatie, waterstaat

Typische woordcombinaties

• [2]: Engelse sleutel, verstelbare sleutel
• [4]: geheime sleutel

Vertalingen

    1. een instrument waarmee een slot geopend of gesloten kan worden   

Deens: nøgle (da) g Duits: Schlüssel (de) m Engels: key (en) Esperanto: kleo (eo) Fins: avain (fi) Frans: clef (fr) v, clé (fr) v Italiaans: chiave (it) v Limburgs: släötel (li) m, loenk (li) m Litouws: raktas (lt) m Noors: nøkkel (no) m

Nynorsk: nykel (nn) m, nøkkel (nn) m Perzisch: کلید (fa) Papiamento: yabi Pools: klucz (pl) m Russisch: ключ (ru) m Spaans: llave (es) v Turks: anahtar (tr) Vietnamees: chìa (vi), chìa khóa (vi) Zweeds: nyckel (sv) g

    2. een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien   

Duits: Schraubenschlüssel (de) m Engels: wrench (en), spanner (en) Frans: clé (fr) v, serre-écrou (fr) m

Noors: skiftenøkkel (no) m Nynorsk: skiftenykel (nn) m, skiftenøkkel (nn) m

    3. een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.   

Duits: Schlüssel (de) m

    4. een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen   

Duits: Code (de) m, Schlüssel (de) m

Engels: key (en)

    5. een aandeel of functie die in een groep van groot belang is   

Duits: Schlüssel (de) m

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie. (sleutel voor sloten)

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie. (sleutel voor moeren)

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie. (cryptografie)

Werkwoord

vervoeging van
sleutelen

sleutel

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van sleutelen
   

   Ik sleutel.

2. gebiedende wijs van sleutelen
   

   Sleutel!

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van sleutelen
   

   Sleutel je?