vies

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  vies    (hulp, bestand)
• IPA: / vis / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• vies

Woordherkomst en -opbouw

• Oorspronkelijk een dialectische variant vies, naast echt-Nederlands vijs (bijv. West-Vlaams vijs, Middelnederlands vijs), waarschijnlijk afgeleid van Germaans *fīsan 'blazen', (eufemistisch) 'winden laten', vergelijk Oudnoords físa '(vuur) aanblazen', IJslands físa '(vuur) aanblazen', 'wind laten', Middelhoogduits vīsen 'wind laten'.
• In de betekenis van ‘vuil’ voor het eerst aangetroffen in 1617

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	vies	viezer	viest
verbogen	vieze	viezere	vieste
partitief	vies	viezers	-

Bijvoeglijk naamwoord

vies

1. bevuild, smerig

   • Mijn kunstgras is vies. 

   ▸ Daar haalde ze Arnold wel bij om haar te helpen het weer rechtop te krijgen en ze wist alles van waarde eruit te halen, weliswaar vies en nat, maar intact.

   • Bijna iedereen ter wereld woont op plekken waar de lucht te vies is. 

2. (voeding), (drinken) een onaangename smaak hebbend

   ▸ Zijn handen grepen een balk en hij spuugde een golf vies zout water uit.

   • Ik vond vroeger het eten thuis altijd vies. 

3. immoreel

   ▸ Ik voel me niet vies als ik aan zijn knuffels denk, want Emil was oprecht in zijn liefde voor mij en de jongens.

   • Het boek ‘Sywerts Miljoenen’ laat lezer achter met heel vies gevoel.  

Synoniemen

• goor

Hyponiemen

• [1] (intensivering) invies

Afgeleide begrippen

• viesheid, viesneus, viespeuk, viezerik, viezig

Verwante begrippen

• veest

Uitdrukkingen en gezegden

• een vies gezicht

een gelaatsuitdrukking waarmee men zijn afkeer van iets uitdrukt

•  Rustig stak hij zijn hashpijp op en keek met een vies gezicht naar mijn flessen.  

Vertalingen

    1. smerig   

Bretons: lous (br) Chinees: 垢 (zh) (gòu) Deens: beskidt (da) Duits: schmutzig (de), verdreckt (de) Engels: dirty (en), filthy (en) Frans: sale (fr) m v Fries: smoarch (fy), goar (fy) Ido: desneta (io) Iers: salach (ga) Indonesisch: kotor (id), dekil (id), licik (id) Interlingua: immunde (ia)

Italiaans: sporco (it) m, sporca (it) v Japans: 汚い (ja) (きたない, kitanai), 汚れる (ja) (よごれる, yogoreru) Perzisch: كثيف (fa) Pools: brudny (pl) m Portugees: sujo (pt) m, suja (pt) v, imundo (pt) m, imunda (pt) v Roemeens: murdar (ro) Russisch: грязное (ru) Spaans: sucio (es) Urdu: گندا (ur) Welsh: pỳg (cy) Zweeds: smutsig (sv)

Gangbaarheid

• Het woord vies staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vies" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Engels

Werkwoord

vies

1. derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van (to) vie

Deens

Woordafbreking

• vi·es

Werkwoord

vies

1. lijdende vorm in de tegenwoordige tijd van vi

Schrijfwijzen

• vis

Frans

Zelfstandig naamwoord

vies v mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord vie

West-Vlaams

Bijvoeglijk naamwoord

vies

1. boos