rechts

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  rechts    (hulp, bestand)
• IPA: / rɛx(t)s / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• rechts

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘aan de rechterzijde’ voor het eerst aangetroffen in 1477
• afgeleid van recht met het achtervoegsel -s

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	rechts	rechtser	rechtst
verbogen	rechtse	rechtsere	rechtste
partitief	rechts	rechtsers	-

Bijvoeglijk naamwoord

rechts

1. tegenovergestelde van links

   • In Nederland moet je rechts rijden. 

   ▸ Ze kijkt naar links en naar rechts of ze iemand ziet die het kan hebben afgeleverd.

   ▸ Otto zit aan het hoofd van de tafel, met links van hem Thea en rechts van hem Jacob.

2. (politiek) betrekking hebbend op een politieke richting of denkwijze aan de rechterzijde van het politieke spectrum

   • Het land is vergeleken met een aantal jaar geleden een stuk rechtser geworden. 

3. rechtshandig

   • de meeste handelingen deed hij rechts 

Verwante begrippen

• aan de rechterkant, aan de rechterzijde

Antoniemen

• links

Hyponiemen

• [2] (intensivering) extreemrechts, ultrarechts
• Nieuwrechts, centrumrechts, nieuwrechts

Afgeleide begrippen

   

rechts-conservatief rechts-extreem rechts-extremisme rechts-extremist rechts-extremistisch rechts-liberaal rechts-nationalistisch rechts-populisme rechts-populist rechts-populistisch rechts-radicaal rechts-radicalisme rechtsachter rechtsaf rechtsback rechtsbenig rechtsbinnen rechtsboven rechtsbuiten rechtsdraaiend rechtsdragend rechtse hobby rechtsextremisme rechtsfilosoof rechtshalf rechtshandig rechtsklikken rechtsmisbruik rechtsom rechtsomkeer rechtsomkeert rechtsonder rechtspleging rechtsvoetig rechtsvoor verrechtsen

Uitdrukkingen en gezegden

• rechtsomkeer maken, rechtsomkeert maken

Vertalingen

    1. tegenovergestelde van links   

Afrikaans: regs (af) Albanees: djathtë (sq) Arabisch: يَمِين (ar) Armeens: աջ (hy) Baskisch: zuzen (eu) Bulgaars: десен (bg) Catalaans: dret (ca) Chinees: 右 (zh) Deens: højre (da) Duits: rechts (de) Engels: right (en) Esperanto: dekstra (eo) Estisch: parem (et) Fins: oikea (fi) Frans: droit (fr), droite (fr) Grieks: δεξιός (el) Hebreeuws: ימין (he) Hindi: दाहिना (hi) Hongaars: jobb (hu) IJslands: hægri (is) Ido: dextra (io) Iers: deas (ga) Indonesisch: kanan (id), kanan (id) Interlingua: dextere (ia), dextre (ia) Italiaans: destro (it)

Japans: 右 (ja) Koreaans: 오른 (ko), 바른 (ko) Kroatisch: desni (hr) Lakota: isloyatan (lkt) Latijn: dexter (la) Macedonisch: десен (mk) Maleis: kanan (ms) Maltees: lemin (mt) Minangkabaus: suok Noors: høyre (no) Nynorsk: høgre (nn) Perzisch: راست (fa) Pools: prawy (pl) Portugees: direito (pt) Reto-Romaans: dretg (rm) Roemeens: dreapta (ro), drept (ro) Russisch: правый (ru) Sloveens: desni (sl) Spaans: derecho (es) Swahili: kulia (sw) Taroko: nárat Thai: ขวา (th) Tsjechisch: pravý (cs) Turks: sağ (tr) Vietnamees: thẳng (vi) Zweeds: höger (sv)

Bijvoeglijk naamwoord

rechts

1. partitief van de stellende trap van recht

   ▸ Een uitspraak van Kant levert de titel: „Uit het kromme hout der mensheid is nog nooit iets rechts gemaakt”.rechts

2. partitief van de stellende trap van rechts

   ▸ Ik denk altijd graag dat het liefhebben van en het opkomen voor de natuur iets links is. Maar het heeft ook iets rechts en fascistisch in zich: de liefde voor de eigen bodem, het streven naar zuiverheid.

Zelfstandig naamwoord

het rechts o rechts

1. genitief enkelvoud van recht

   ▸ Toch gelooft het volk, en met reden, aan de zegepraal des rechts.

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	rechts	-
verkleinwoord	-	-

Zelfstandig naamwoord

het rechts o

1. (politiek) de gehele rechtse beweging

Antoniemen

• links

Gangbaarheid

• Het woord rechts staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "rechts" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.