proef

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  proef    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• proef

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘onderzoek’ voor het eerst aangetroffen in 1286 , semantisch beïnvloed door Duits Probe voor de bijkomende betekenissen.

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	proef	proeven
verkleinwoord	proefje	proefjes

Zelfstandig naamwoord

de proef v / m

1. een onderzoek of test naar de juistheid, degelijkheid of waarheid.

   ▸ Ze is de eerste modebewuste non die ik ontmoet, en ongewild ploppen ideeën voor uitzendingen omhoog over jonge nonnen die op de proef worden gesteld door aantrekkelijke mannen.

2. (natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het verrichten van een handeling om een verschijnsel te achterhalen of zichtbaar te maken, proefneming, experiment
3. een drukproef
4. een monster, (steekproef)

Verwante begrippen

• proefneming, proefstuk, specimen, staal, staaltje

Hyponiemen

   

ademproef adson-proef atoomproef bachelorproef blaasproef bloedproef boefproof botsproef buigproef chrysostomosproef commutatieproef dierenproef dierproef draagproef dressuurproef drukproef duurproef elandproef elfproef gentechproef getalproef getalsproef geurproef gildeproef heetwaterproef heksenproef hellingproef hufterproef karakterproef kernproef kikkerproef klassementsproef kortsluitproef krachtproef kruisingsproef kruisproef kweekproef laboratoriumproef lakmoesproef lapjesproef letterproef longproef masterproef meesterproef mierenproef ministerproef negenproef nullastproef oriënteringsproef papaproef pennenproef plakproef praktijkproef raketproef remproef rijproef schietproef schokproef schrijversproef selectieproef slijtproef slingerproef splijtproef standproef steekproef strekproef strokenproef toelatingsproef trekproef uithoudingsproef vaardigheidsproef valproef veldproef vermoeidheidsproef voorproef vuurproef waterproef wespenproef wijnproef zeefproef zetproef zetselproef zilverproef zwemproef

Afgeleide begrippen

   

proefaanbod proefabonnement proefaflevering proefalarm proefbaan proefbalans proefballon proefbank proefbedrijf proefbehandeling proefbelasting proefblad proefboerderij proefboring proefbuis proefdier proefdraaien proefdruk proefexamen proefexemplaar proefexplosie proeffabriek proeffase proefgebied proefgetal proefgewicht proefglas proefhoudend proefhuurder proefinstallatie proefjaar proefkat proefkerk proefkonijn proeflancering proeflapje proefleider proefles proefletter proeflezen proeflezer proeflid proeflokaal proefmeester proefmeting proefmodel proefmonster proefnemer proefneming proefnummer proefobject proefondervindelijk proefonderzoek proefopname proefopstelling proefopzet proeforder proefpakket proefpanel proefpensioen proefperiode proefpersoon proefplaat proefplaatsing proefpolder proefpot proefprocedure proefproces proefprogramma proefproject proefpubliek proefreactor proefrijbewijs proefrijden proefrit proefscheiden proefscheiding proefschrift proefserie proefset proefsleuf proefsollicitatie proefspel proefstadium proefstation proefsteen proefstrook proefstuderen proefstuk proeftafel proefterrein proeftijd proeftocht proeftraining proeftuin proefuitzending proefvaart proefvak proefvaren proefveld proefverlof proefversie proefvertaling proefvlak proefvlucht proefvoorstelling proefwerk proefwerkweek proefwinkel proefwonen

Uitdrukkingen en gezegden

• op de proef stellen

testen

∗ Zijn waarnemingen waren een proef van wat wel eens de eerste wetenschappelijke hypothese zou kunnen zijn: een zonsverduistering is niet de dood van de zon, noch een vorm van goddelijke straf.

•  ‘s Lands grootste doordeweekse wielertoertocht werd onder prima weersomstandigheden verreden, al stelde de stevige bries de conditie van menig deelnemer behoorlijk op de proef.  

• proef of de som

test om aan te tonen dat iets juist is

∗ Het nemen van de proef op de som van deze onderstelling is van beslissend belang voor de toekomst van het maoïsme.

Vertalingen

    2. experiment   

Duits: Probe (de) v Engels: attempt (en), experiment (en), test (en)

Frans: épreuve (fr) v, essai (fr) m Spaans: ensayo (es) m, experimento (es) m

    4. monster   

Duits: Probe (de) v Engels: sample (en), specimen (en)

Frans: échantillon (fr) m Spaans: espécimen (es) m, muestra (es) v

Werkwoord

vervoeging van
proeven

proef

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van proeven
   

   • Ik proef. 

2. gebiedende wijs van proeven
   

   • Proef! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van proeven
   

   • Proef je? 

Gangbaarheid

• Het woord proef staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "proef" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.