schat

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  schat    (hulp, bestand)
• IPA: / sxɑt / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• schat

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands schat / scat van Oudnederlands skat, in de betekenis van ‘waardevol bezit’ aangetroffen vanaf 1240

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	schat	schatten
verkleinwoord	2. schatje	2. schatjes

Zelfstandig naamwoord

de schat m

1. verzamelde rijkdom

   • De zeerovers hadden hun schat op een eiland begraven. 

2. iemand die gevoelens van liefde of vertedering opwekt

   • Ach, wat een schat! 

   ▸ 'Wanneer heeft u Isaac voor het eerst verleid?' 'Schat, het was precies andersom.'

   ▸ 'Het is een schat van een meid, die Joy, maar ze heeft wel duidelijke begrenzing nodig.'

Opmerkingen

• Het verkleinwoord is niet gangbaar in de eerste betekenis "verzamelde rijkdom"; daarvoor kan beter een omschrijving als "kleine schat" worden gebruikt.

Hyponiemen

• bruidsschat, cultuurschat, kerkschat, kunstschat, muntschat; taalschat, woordenschat

Afgeleide begrippen

   

schat- en schatrijk schatbaar schatbewaarder schateiland schatekster schatgraven schatgraver schathemeltjerijk schathuis schatkaart schatkamer (1) schatkelder schatkist schatkluis schatmeester schatplichtig schatrijk schattebout (2) Schattenberg schatter schattig (2) schatting schatvertrek (1) schatzaal

Vertalingen

    1. verzamelde rijkdom   

Afrikaans: skat (af) Angelsaksisch: maþm (ang) Arabisch: ثروة (ar) v (θárwa) Catalaans: tresor (ca) Chinees: 珍寶 (zh), 珍宝 (zh) (zhēnbǎo); 寶藏 (zh), 宝藏 (zh) (bǎozàng) Deens: skat (da) Duits: Schatz (de), Tresor (de) Engels: treasure (en) Esperanto: trezoro (eo) Faeröers: dýrgripur (fo) Fins: aarre (fi) Frans: trésor (fr) m Fries: skat (fy), tresor (fy) Friulisch: skat Grieks: θησαυρός (el) m (thisavrós) Hindi: खजाना (hi) (khajānā) Hongaars: kincs (hu)

Italiaans: tesoro (it) m Japans: 宝 (ja) ( たから (ja), takara), 宝物 (ja) (takara monó) Koreaans: 보물 (ko) (bomul), 보배 (ko) (bobae) Latijn: thesaurus (la) m Maori: taonga (mi) klassiek Hebreeuws: מַטְמון (hbo) m Papiaments: tesoro Perzisch: گنجینه (fa) (ganjineh) Pools: skarb (pl) Portugees: tesouro (pt) Russisch: сокровище (ru) o (sokróvišče) Slowaaks: poklad (sk) m Spaans: tesoro (es) m Surinaams: gudu Thai: ทรัพย์สมบัติอันมีค่า (th) (sáp sŏm-bàt an mee kâa) Zweeds: skatt (sv)

    2. lieverd   

Engels: darling (en), cutie (en), honey (en), sweetie (en), sweetheart (en) Frans: chéri (fr) m, chérie (fr) v

Slowaaks: zlato (sk) o Tsjechisch: zlato (cs) o

Werkwoord

vervoeging van
schatten

schat

1. enkelvoud tegenwoordige tijd van schatten
2. gebiedende wijs van schatten

   ▸ Ik schat haar begin dertig en ik vraag me af wat zo iemand op een gezamenlijk wandelreis te zoeken heeft. Moet dat meisje niet gewoon naar een Lowlands? 'Ik heet Bibi,' zegt ze tegen niemand in het bijzonder.

   ▸ 'Het verhaal speelt zich af in de tijd van de Provo's, herinner je je dat nog?' Ze zal toch niet denken dat ik in de jaren zestig ben opgegroeid? Zo oud zie ik er toch niet uit? Ik schat Joy een jaar of veertig.

Gangbaarheid

• Het woord schat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "schat" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.