rij

Niet te verwarren met: rei

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  rij    (hulp, bestand)
• IPA: / rɛi / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /rɛɪ̯/
  • (Vlaanderen, Brabant): /rɛː/
  • (Limburg): /rɛɪ̯/

Woordafbreking

• rij

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘reeks’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1343

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	rij	rijen
verkleinwoord	rijtje	rijtjes

Zelfstandig naamwoord

de rij v / m

1. geordende opstelling van een aantal eenheden in één richting

   • We stonden drie uur in de rij voor we de tentoonstelling binnen mochten. 

   ▸ Mensen stonden in de rij om Rufïna te kunnen zien, ze wilden weten of het echt een grap was.

   ▸ Dolgelukkig sloot ik achter aan in de rij.

2. (wiskunde) een opeenvolging van elementen
3. metalen liniaal (al dan niet met schaalverdeling)

Hyponiemen

   

anderhalvemeterrij bandenrij bomenrij cauchyrij (2) duinenrij frontrij gevelrij huizenrij linkerrij rechterrij schoolrij startrij stoelenrij tekenrij (3) wachtrij woordenrij zuilenrij

Afgeleide begrippen

   

achtrijig drierijig eenrijig negenrijig rijendik rijhuis rijijzer rijkop rijlat rijtjeswoning rijvector rijwoning tienrijig twaalfrijig tweerijig veelrijig vierrijig vijfrijig zesrijig zevenrijig

Uitdrukkingen en gezegden

• In de rij staan

Met zijn allen op iets staan te wachten (fig.; gezamenlijk dezelfde belangstelling voor iets of iemand hebben)

• De minnaars stonden in de rij om hun leven met haar te delen. 

• Ze niet allemaal/alle vijf op een rijtje hebben

Niet helemaal goed bij zijn verstand zijn (variant op ze niet alle vijf [bij elkaar] hebben)

Vertalingen

    1. geordende opstelling van een aantal eenheden in één richting   

Duits: Reihe (de) Engels: row (en) Pools: szereg (pl) m, rząd (pl) m

Russisch: очередь (ru)

    2. een opeenvolging van elementen   

Duits: Reihe (de) Engels: sequence (en) Italiaans: successione (it) v

Pools: ciąg (pl) m, sekwencja (pl) v

    vier op een rij   

Duits: vier in einer Reihe; vier nacheinander; vier am Stück

Werkwoord

vervoeging van
rijden

rij

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rijden
   

   • Ik rij. 

2. gebiedende wijs van rijden
   

   • Rij! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rijden
   

   • Rij je? 

Werkwoord

vervoeging van
rijen

rij

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rijen
   

   • Ik rij. 

2. gebiedende wijs van rijen
   

   • Rij! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rijen
   

   • Rij je? 

Gangbaarheid

• Het woord rij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "rij" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Kaqchikel

Zelfstandig naamwoord

rij

1. (anatomie) rug
2. (plantkunde) bast, schil