leugen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  leugen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈløɣə(n) / (2 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈlʏːχən/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈløːɣən/

Woordafbreking

• leu·gen

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands lueghene / logene van Oudnederlands lugina, in de betekenis van ‘onwaarheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	leugen	leugens
verkleinwoord	leugentje	leugentjes

Zelfstandig naamwoord

de leugen v / m

1. mededeling die niet waar is, met de bedoeling om anderen te misleiden

   • De jongen verzon snel een leugen om onder straf uit te komen. 
   • Op maandag ging Trump nog een stapje verder. In zijn Air Force One noemde hij de Russische aanval ‘een vergissing’ en herhaalde hij nog maar eens de leugen dat de oorlog de schuld is van Joe Biden en Zelensky. 
   • Trump verspreidde in het laatste jaar van zijn vorige presidentschap volgens Washington Post gemiddeld 39 leugens per dag en dat is bepaald niet minder geworden. 

   ▸ In de tussentijd schreef ik wraakgedichten over het Engelse weer en diste ik tegen mijn moeder de leugen op dat Londen het einde was.

Verwante begrippen

• onwaarheid, verzinsel

Antoniemen

• waarheid

Hyponiemen

• Auschwitzleugen, menistenleugen, paardenleugen

Afgeleide begrippen

   

leugenaar leugenachtig leugenbank leugenbeest leugencampagne leugendetector leugenfabriek leugenkot leugenlied leugenontdekker leugenprofeet leugentaal leugenverklikker leugenzak logenstraffen

Uitdrukkingen en gezegden

• de vader der leugenen

Satan (letterlijk: zie de Bijbel: Johannes 8:44 )

• een leugentje om bestwil

leugen met het excuus dat die minder schade oplevert dan het vertellen van de waarheid

• niet in zijn eerste leugen gestikt zijn

vaak liegen

• van leugens aaneenhangen

zeer bedrieglijk zijn; veel liegen

• van leugens aan elkaar hangen

zeer bedrieglijk zijn; veel liegen

Spreekwoorden

• al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel

Vertalingen

    1. mededeling die niet waar is, met de bedoeling om anderen te misleiden   

Catalaans: mentida (ca) Deens: løgn (da) Duits: Lüge (de) v Engels: lie (en) Esperanto: mensogo (eo) Frans: mensonge (fr) m Fries: leagen (fy) Italiaans: bugia (it) Japans: 嘘 (ja) (うそ) (uso) Maleis: dusta (ms)

Noors: løgn (no) Papiaments: mentira Pools: kłamstwo (pl) o Portugees: mentira (pt) Schots-Gaelisch: breug (gd) Spaans: mentira (es) v, embuste (es) m Swahili: uongo (sw) Vietnamees: lời nói dối (vi) Zoeloe: amanga (zu) Zweeds: lögn (sv)

Gangbaarheid

• Het woord leugen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "leugen" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.