waarheid

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  waarheid    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈwarhɛit / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• waar·heid

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van waar met het achtervoegsel -heid.

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	waarheid	waarheden
verkleinwoord	waarheidje	waarheidjes

Zelfstandig naamwoord

de waarheid v

1. dat wat een waar feit is

   • Ook kwam hij terug op de favorietenrol die hem vanaf het begin werd toegedicht. ,,Ik heb die voorspellingen nooit beschouwd als waarheden. Het waren voorspellingen, meer niet.  

   ▸ Naast het feit dat er zeker een kern van waarheid in hun reactie zat, verbaasde ik me vooral over de felle toon van hun afkeuring.

   ▸ 'Ik heb niet gelogen, verdomme. Ik heb je alleen niet de hele waarheid verteld.'

2. dat wat als waar wordt beschouwd door een persoon of groep

Antoniemen

• leugen, onwaarheid

Hyponiemen

• geloofswaarheid, grondwaarheid, heilswaarheid, hoofdwaarheid, kernwaarheid

Afgeleide begrippen

• waarheidlievend, waarheidscommissie, waarheidsgehalte, waarheidsgetrouw, waarheidsgetrouwheid, waarheidsliefde, waarheidsserum, waarheidstabel, waarheidsvinding, waarheidswaarde

Verwante begrippen

• echtheid, juistheid, objectiviteit, realiteit, verifieerbaarheid, waanzin, waar, werkelijkheid

Uitdrukkingen en gezegden

• de waarheid in pacht hebben

denken dat men de hele waarheid kent

∗ We willen graag denken dat wij de waarheid in pacht hebben.

• De harde / naakte / onverbloemde / onverholen / onversneden waarheid

De (confronterende) waarheid zoals die is

• Een waarheid als een koe

Iets dat onomstotelijk waar is

• Het uur van de waarheid

Het beslissende moment

• Ongezouten de waarheid zeggen

Precies zeggen waar het op staat, rechtstreeks de waarheid vertellen

Spreekwoorden

• Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel.

Zelfs de best bedachte leugens zullen uiteindelijk worden weerlegd

• De waarheid ligt [ergens] in het midden.

De waarheid bevat onderdelen van meerdere ogenschijnlijk met elkaar in tegenspraak zijnde stellingen

• In [een] oorlog sneuvelt de waarheid als eerste.

Tijdens een oorlog wordt heel veel onjuiste informatie verspreid

Vertalingen

    1. dat wat waar is   

Bulgaars: истина (bg) v Duits: Wahrheit (de) v Engels: truth (en) Frans: vérité (fr) v Grieks: αλήθεια (el) v (alíθia) Hoogsilezisch: prowda (szl) v Japans: Kanji: 真理 (ja) Hiragana: しんり (ja) Romaji: shinri (ja) Latijn: veritas (la) v

Pools: prawda (pl) v Roemeens: adevăr (ro) Russisch: правда (ru) v (pravda) Spaans: verdad (es) v Tsjechisch: pravda (cs) v Vietnamees: chân lý (vi), sự thực (vi), sự thật (vi) Waals: vraiye (wa) v

Gangbaarheid

• Het woord waarheid staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "waarheid" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.