touw

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  touw    (hulp, bestand)
• IPA: / tɑu / (1 lettergreep); /tɑu̯/

Woordafbreking

• touw

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘koord’ voor het eerst aangetroffen in 1286

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	touw	touwen
verkleinwoord	touwtje	touwtjes

Zelfstandig naamwoord

het touw o

1. een middel om zaken bij elkaar te binden

   ▸ Hij gaf Pamela en mij opdracht om voor de thee te zorgen en de dozen en kratten en het touw op te ruimen.

   ▸ Ik pakte het adresboek uit het laatje, waar het tussen oude stadsplattegronden en bolletjes touw en ongebruikte muizenvallen lag.

   • Een touw bestaat doorgaans uit meerdere in elkaar gevlochten draden. 

   ▸ Toen ik aankwam bij het vuurtje zag ik tot mijn verbazing twee paarden aan een lang touw grazen, met verder niemand in de buurt.

Synoniemen

• koord, koorde

Verwante begrippen

• draad, kabel, landvast, lijn, tros, snoer

Hyponiemen

   

achtertouw ankertouw bietouw bindtouw boegtouw boomtouw bostouw bulletouw daagstouw geitouw geleidetouw giertouw grondtouw haaktouw halstertouw halstouw hijstouw hoofdtouw houwtouw kabeltouw karnaattouw kartouw klimtouw klokkentouw kokostouw kortouw lijkentouw luitouw manillatouw meertouw ophaaltouw paktouw papiertouw plechttouw puttouw raktouw reddingstouw schriktouw scoubidoutouw sisaltouw sjorringtouw sjortouw sleeptouw springtouw staarttouw trektouw tuiertouw tuitouw vangtouw vinkentouw vlaggentouw vliegertouw voortouw wiegetouw wurgtouw zeiltouw zweeptouw

Afgeleide begrippen

   

op touw zetten touwachtig touwbaan touwbeker touwbrug touwen touwenparcours touwenparkoers touwhalster touwkeramiek touwkleurig touwklimmen touwladder touwlengte touwpers touwpomp touwslaan touwslager touwslagerij touwtrekken touwwerk vertouwen

Uitdrukkingen en gezegden

• aan de touwtjes trekken
  bepalende invloed hebben op het gedrag van anderen (verwijst naar marionet)

∗ En als nu de zogenaamde raadgevers van de KGB, of was het de NKVD in die tijd, die achter de schermen aan de touwtjes trokken bij het Slânskj-proces, als schurken werden bestempeld, dan werd ook de Sovjet-Unie schurkachtig genoemd, of niet? Tot zover knikte iedereen bedachtzaam instemmend.

• aan een touwtje hebben
  kunnen laten doen wat je wilt, domineren (verwijst naar een getemd dier)
• in touw zijn
  bezig zijn, aan het werk zijn (verwijst naar scheepsgetouw)
• geen touw aan kunnen vastknopen

iets niet begrijpen

•  Het afgelopen jaar zag de buurvrouw het gezin steeds minder. ,,Ik voel me een beetje schuldig dat ik nooit iets gezegd heb over de vreemde dingen die ik zag”, gaat ze verder. ,,Er was iets niet in de haak. Ik kon er geen touw aan vastknopen. Maar iets zoals dit had ik echt nooit verwacht.”  

Vertalingen

    1. een middel om zaken bij elkaar te binden   

Atayal: gasil Engels: rope (en), cord (en) Frans: corde (fr) v

Spaans: cordel (es) m, cuerda (es) v Taroko: sinuzuk

Werkwoord

vervoeging van
touwen

touw

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van touwen
   

   • Ik touw. 

2. gebiedende wijs van touwen
   

   • Touw! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van touwen
   

   • Touw je? 

Gangbaarheid

• Het woord touw staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "touw" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.