paus

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  paus    (hulp, bestand)
• IPA: / pɑus / (1 lettergreep), /pɑu̯s/

Woordafbreking

• paus

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘hoofd van de r.-k. kerk’ voor het eerst aangetroffen in 1240
• Van het Latijnse papa (bisschop, paus), dat op zijn beurt komt van het Griekse papas (vader).

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	paus	pausen
verkleinwoord	pausje	pausjes

Zelfstandig naamwoord

de paus m

1. (beroep) (religie) hoofd van de rooms katholieke kerk en bisschop van Rome

   ▸ Naast kerk en paus kwamen de afzonderlijke naties voorzichtig op, in het bijzonder Engeland, Frankrijk en Spanje, waar vorsten de macht naar zich toe trokken en het bestuur centraliseerden.

   ▸ Ik had er enthousiaste verhalen over gehoord en had een kamer geboekt in hotel De Gouden Leeuw, gevestigd in een pand dat eind vijftiende eeuw na een stadsbrand was herbouwd en waar pastoor Adriaan Floriszoon Boeyens, de latere en enige Nederlandse paus Adriaan vi, moet hebben geresideerd.

   ▸ De Amerikaanse vicepresident Vance zegt te denken aan de miljoenen christenen over de hele wereld die van de paus hielden. De Israëlische president Herzog roemt Franciscus als een "man van diep geloof en grenzeloze compassie".

2. (beroep) (religie) hoofd van de Koptisch-Orthodoxe Kerk en bisschop van Alexandrië

Hyponiemen

• cultuurpaus, tegenpaus, tussenpaus

Afgeleide begrippen

• pausbezoek, pausdom, pauselijk, pausenpaleis, pausgezind, pausjournaal, pauskeuze, pauskroning, pausmobiel, pausnaam, pausschap, pausverkiezing

Uitdrukkingen en gezegden

• hij is te Rome geweest en heeft de paus niet gezien

hij heeft het belangrijkste gemist

• hoe dichter bij de paus (of bij Rome), hoe slechter christen

• roomser dan de paus zijn

overdreven nauwgezet of strikt zijn

Overerving en ontlening

• Indonesisch: paus

Vertalingen

    1. hoofd van de katholieke kerk   

Afrikaans: pous (af) Catalaans: papa (ca) m Chinees: 教皇 (zh) Deens: pave (da) Duits: Papst (de) m Engels: pope (en) m Esperanto: papo (eo) Estisch: paavst (et) Fins: paavi (fi) Frans: pape (fr) m Grieks: πάπας (el) m (pápas) Hebreeuws: אפיפיור (he) IJslands: páfi (is)

Indonesisch: paus (id) Italiaans: papa (it) m, pontefice (it) m Japans: 法皇 (ja) Koreaans: 로마 교황 (ko) Oekraïens: папа (uk) Pools: papież (pl) Portugees: papa (pt) m Russisch: папа римский (ru) m Sloveens: papež (sl) Slowaaks: pápež (sk) m Spaans: papa (es) m Tyap: Pop (kcg) Zweeds: påve (sv) g

Gangbaarheid

• Het woord paus staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "paus" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Indonesisch

Woordafbreking

• pa·us

Woordherkomst en -opbouw

• [2] uit het Nederlands "paus"

Zelfstandig naamwoord

paus

1. (walvisachtigen) walvis; naam voor soorten zeezoogdieren uit de orde van de walvisachtigen (Cetacea )
2. (religie) paus

Synoniemen

• [1] ikan paus, lodan