gril

Niet te verwarren met: grill, grille

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  gril    (hulp, bestand)
• IPA: / ɣrɪl / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• gril

Woordherkomst en -opbouw

• [A] van  grillen ww  (B) "rillen", zonder de uitgang -en
  • zn als naamwoord van handeling
• [B] van Duits  Grille zn  "frats, kuur", in de betekenis van ‘inval’ aangetroffen vanaf 1573
• [C]  grillen ww  "roosteren" zonder de uitgang -en

[A], [B]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	gril	grillen
verkleinwoord	grilletje	grilletjes

Zelfstandig naamwoord

[A] de gril m

1. onwillekeurige rilling, vooral veroorzaakt door afschuw

   • Ze kon bij die aanblik haar grillen nauwelijks de baas blijven. 

Werkwoord

vervoeging van
grillen

[A] grillen

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van grillen
   

   • Ik gril. 

2. gebiedende wijs van grillen
   

   • Gril! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van grillen
   

   • Gril je? 

Zelfstandig naamwoord

[B] de gril v / m

1. onredelijk en willekeurig gedrag

   • Ik heb genoeg van je grillen en kuren. 

   ▸ ‘Alle antimaterieontdekkingen zijn iets heel interessants. Dit is er een die nog ontbrak’, zegt Dönigus. Zijn onderzoeksgroep gebruikte kunstmatige intelligentie (machine learning) om gegevens te analyseren van een experiment uit 2018 met de ALICE-detector bij de LHC om het antihyperhelium-4 te identificeren met een significantie van 3,5 standaarddeviaties. Het onderzoek haalt niet de ‘gouden standaard’ van 5 standaarddeviaties. Maar het geeft wel aan dat het zeer waarschijnlijk is dat de ontdekking echt is en geen gril van de gegevens is.

Synoniemen

• bevlieging, frats, kuur

Afgeleide begrippen

• grillig, modegril

Vertalingen

    onredelijk en willekeurig gedrag   

Engels: caprice (en), whim (en)

Spaans: capricho (es) m

Werkwoord

vervoeging van
grillen

[C] gril

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van grillen
   

   • Ik gril. 

2. gebiedende wijs van grillen
   

   • Gril! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van grillen
   

   • Gril je? 

Gangbaarheid

• Het woord gril staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gril" herkend door:

94 %	van de Nederlanders;
93 %	van de Vlamingen.

Slowaaks

Zelfstandig naamwoord

gril m

1. grill

Tsjechisch

Uitspraak

• IPA: /ɡrɪl/

Woordafbreking

• gril

Zelfstandig naamwoord

gril monbezield

1. grill

   «Máme plynový gril s lávovými kameny.»

   We hebben een gasgrill met lavastenen.

Verbuiging

	enkelvoud	meervoud
nominatief	gril	grily
genitief	grilu	grilů
datief	grilu	grilům
accusatief	gril	grily
vocatief	grile	grily
locatief	grilu	grilech
instrumentalis	grilem	grily

Hyperoniemen

• domácí spotřebič monbezield

Afgeleide begrippen

• grilový

Typische woordcombinaties

• elektrický gril monbezield - elektrische grill
• gril na dřevěné úhlí - een kolen grill
• kamenný gril monbezield - stenen grill
• plynový gril monbezield - gasgrill
• zahradní gril monbezield - tuingrill

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

• Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
• Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)