potlood

[1] Een potlood.

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  potlood    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈpɔtlot / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• pot·lood

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘schrijfstift’ voor het eerst aangetroffen in 1618
• samenstelling van  pot  en  lood  , naar een voorloper van het potlood, een stift vervaardigd van lood dat in een pot gesmolten werd.

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	potlood	potloden
verkleinwoord	potloodje	potloodjes

Zelfstandig naamwoord

het potlood o

1. (teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls

   • Deze tekening is met een potlood gemaakt. 

   ▸ In de kist bevinden zich ook de originele met potlood geschreven versies van zijn dagboeknotities en zijn verslag waarop dit hoofdstuk is gebaseerd.

   ▸ ' Rensing klikte de oude schooltas open en haalde er de papieren uit die hij zorgvuldig verzameld en gesorteerd had, de schetsen met potlood en liniaal die hij in de avonduren gefabriceerd had.

2. grafiet
3. (anatomie), (informeel) mannelijk geslachtsorgaan, penis

   • Ik heb een stijve potlood. 

Hyperoniemen

• schrijfgerei

Hyponiemen

   

contepotlood grafietpotlood inktpotlood kleurpotlood kohlpotlood markeerpotlood ogenpotlood oogpotlood paringspotlood radeerpotlood schrijfpotlood stempotlood tekenpotlood timmermanspotlood vulpotlood wenkbrauwpotlood

Afgeleide begrippen

• potloodhouder, potloodlijn, potloodpunt, potloodscherper, potloodschets, potloodslijper, potloodslijpmachine, potloodstreep, potloodtekening, potloodventer

Vertalingen

    1. schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls   

Afrikaans: potlood (af) Albanees: laps (sq), kalem (sq) Arabisch: قلم (ar) (qalam) Armeens: Մատիտ (hy) Asturisch: lápiz (ast) Aymara: lapisa (ay) Azeri: karandaş (az) Baskisch: arkatz (eu), lapitz (eu) Birmees: ခဲတံ (my) Bosnisch: olovka (bs) Bretons: kreion (br) Bulgaars: молив (bg) m (moliv) Catalaans: llapis (ca) Centraal-Bikol: lapis Chinees: 铅笔 (zh) (qiānbǐ) Deens: blyant (da) Dimli: pênûse Duits: Bleistift (de) m Engels: pencil (en) Esperanto: krajono (eo) Estisch: pliiats (et) Faeröers: blýantur (fo) Fins: lyijykynä (fi) Frans: crayon (fr) m Fries: poatlead (fy) Galicisch: lapis (gl) Georgisch: ფანქარი (ka) Grieks: μολύβι (el) o (molívi) Guarani: haiha (gn) Hausa: fensir (ha) Hebreeuws: עִפָּרוֹן (he) m (iparon) Hindi: पेंसिल (hi) Hongaars: ceruza (hu) Ido: krayono (io) Iers: peann luaidhe (ga) IJslands: blýantur (is) Indonesisch: pensil (id), potlot (id) Interlingua: stilo (ia) (de , graphite (ia) Inuktitut: ᐊᓪᓛᑦ (iu) Inupiak: aglaun (ik) Italiaans: matita (it) v Japans: 鉛筆 (ja) (, えんぴつ (ja) Javaans: potlot (jv) Kazachs: Қарындаш (kk) Khmer: ខ្មៅដៃ (km) Koreaans: 연필 (ko) [鉛筆] (yeonpil) Kroatisch: olovka (hr) Laotiaans: ສໍດຳ (lo) Latijn: stilus plumbatus (la) Lets: zīmulis (lv) m Litouws: pieštukas (lt) Lombardisch: lapis (lmo)

Macedonisch: молив (mk) Malayalam: പെൻസിൽ (ml) Maldivisch: ފަންސުރު (dv) Maleis: pensel (ms) Marathi: शिसेकलम (mr) Mongools: харандаа (mn) Nepali: सिसाकलम (ne) Noors: blyant (no) Nynorsk: blyant (nn) Occitaans: gredon (oc) m Oekraïens: олівець (uk) m Oezbeeks: qalam (uz) Oriya: ପେନ୍‌ସିଲ (or) Papiaments: pòtlot Pasjtoe: وچکښ (ps) Perzisch: مداد (fa) (medâd) Pools: ołówek (pl) m Portugees: lápis (pt) m Quechua: aspiq (qu) Ripuarisch: häädejraad (ksh) Roemeens: creion (ro) o Roetheens: церуза (rue) Russisch: карандаш (ru) m (karandáš) Schots: pincil (sco) Schots-Gaelisch: caolabhain (gd) Servisch: оловка (sr) Servo-Kroatisch: olovka (sh) Sindhi: penzura (sn) Singalees: පැන්සල (si) Sloveens: svinčnik (sl) m Slowaaks: ceruza (sk), ceruzka (sk) v Somalisch: qalin qori (so) Spaans: lápiz (es) m Soendanees: patlot (su) Tadzjieks: Қалам (tg) Tagalog: lapis (tl) Tamil: கரிக்கோல் (ta) Telugu: పెన్సిలు (te) (pensilu) Tetum: lapis (tet) Thai: ดินสอ (th) Tsjechisch: tužka (cs) v, olůvko (cs) o (hist.) Turks: kalem (tr), karakalem (tr) Urdu: پینسل (ur) Vietnamees: bút chì (vi) Volapük: stib (vo) Waray-Waray: lapis (war) Welsh: pensil (cy) Wit-Russisch: аловак (be) Zeeuws: potlood (zea) Zhuang: yienzbit (za) Zweeds: blyertspenna (sv) g, penna (sv) g

Gangbaarheid

• Het woord potlood staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "potlood" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Afrikaans

Uitspraak

• IPA: /ˈpotluə̯t/

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	potlood	potlode

Zelfstandig naamwoord

potlood

1. potlood

Schrijfwijzen

• potloot

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Zeeuws

Uitspraak

• Geluid: potlood Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Zelfstandig naamwoord

potlood

1. potlood

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.