onderhouden

Nederlands

Uitspraak

(klemtoonhomogram)

• [A] Geluid:  onderhóúden    (hulp, bestand)
  • IPA: / ˌɔndərˈhɑudə(n) / (4 lettergrepen)
• [B] Geluid:  ónderhouden    (hulp, bestand)
  • IPA: / ˈɔndərˌhɑudə(n) / (4 lettergrepen)

Woordafbreking

• on·der·hou·den

Woordherkomst en -opbouw

• [A] van Middelnederlands onderhouden, op te vatten als samenstelling van  onder bw  en  houden ww 
  • [4] vervoeging van onderhouden: de stam met de uitgang -en, zonder ge- vanwege voorvoegsel (is gelijk aan de onbepaalde wijs)
• [B] van Middelnederlands onderhouden, op te vatten als samenstelling van  onder bw  en  houden ww 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
onderhouden	onderhield	onderhouden
klasse 7	volledig	[A]

Werkwoord

[A] onderhóúden

1. zorgen dat iets in goede staat blijft, van zaken

   ▸ De nieuwe utopische wereld wordt door mannen gemaakt, dat ze ook nog – steeds door vrouwen – verzorgd en onderhouden moet worden, blijft goeddeels aan het oog onttrokken.

   ▸ Ik hoop niet dat de Belgen hun centrales zo slecht onderhouden als hun wegen.

   • Ik onderhoud mijn auto goed. 

   ▸ Ja, het is hard werken en zeker niet makkelijk, maar de trail is goed onderhouden en nooit te steil.

2. zorgen dat iets in goede staat blijft, met betrekking tot contact, relaties

   • De politieagent onderhield nauwe contacten met criminelen. 
   • Hij is met hem altijd een innige vriendschap blijven onderhouden. 
   • Hij onderhield geen contact meer met zijn kinderen. 

3. zich ~ met: een gesprek houden met iemand

   • Ik onderhield me met mijn tafelgenoot. 
   • Gisteren hebben ze me onderhouden over het geslachtsleven van tropische insecten. 
   • Ik onderhoud me graag met mensen uit alle mogelijke culturen. 

4. voltooid deelwoord van onderhouden

   • Hij heeft zijn tuin keurig onderhouden. 

Afgeleide begrippen

   

onderhoudcontract onderhoudkosten onderhoudplicht onderhoudplichtig onderhoudsabonnement onderhoudsarm onderhoudsbedrijf onderhoudsbehandeling onderhoudsbeurt onderhoudsbijdrage onderhoudsboekje onderhoudschema onderhoudscontract onderhoudsdienst onderhoudsdosering onderhoudsdosis onderhoudsgeld onderhoudskosten onderhoudsman onderhoudsmedewerker onderhoudsmonteur onderhoudspersoneel onderhoudsplan onderhoudsplicht onderhoudsploeg onderhoudsproduct onderhoudsprogramma onderhoudsrecht onderhoudsschema onderhoudsset onderhoudsstaat onderhoudssysteem onderhoudstechnicus onderhoudstermijn onderhoudstherapie onderhoudstoestand onderhoudsuitkering onderhoudsverplichting onderhoudsvraag onderhoudsvriendelijk onderhoudsvrij onderhoudswerk onderhoudswerker onderhoudswerkzaamheden onderhoudvrij onderhoudwerk onderhoudwerkzaamheden

Vertalingen

    1. zorgen dat iets in goede staat blijft   

Duits: ernähren (de), unterhalten (de) Engels: maintain (en) Frans: entretenir (fr)

Oudnoords: uppfǽða Papiaments: konserbá Spaans: mantener (es)

    3. zich onderhouden: een gesprek houden met iemand   

Deens: hyggesnakke (da) sludre (da), småsnakke (da), snakke (da), tale (da) Duits: plaudern (de), sich unterhalten (de)

IJslands: rabba (is) Oudnoords: rabba

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
onderhouden	hield onder	ondergehouden
klasse 7	volledig	[B]

Werkwoord

ónderhouden

1. overgankelijk beneden een wateroppervlak of waterstroom houden

   • Je moet zo'n vieze pan gewoon wat langer onderhouden in het sop. 

2. overgankelijk (figuurlijk) in een mindere positie dwingen

   • De tegenstander werd er maar nipt ondergehouden. 

3. overgankelijk beneden de zolen bevestigd laten

   • Hij bleef na de tocht zijn schaatsen nog even onderhouden. 

Gangbaarheid

• Het woord onderhouden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "onderhouden" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.