daad

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  daad    (hulp, bestand)
• IPA: / dat / (1 lettergreep); /daːt/

Woordafbreking

• daad

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘handeling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	daad	daden
verkleinwoord	daadje	daadjes

Zelfstandig naamwoord

de daad v / m

1. doelbewust en doelgericht gepleegde handeling, vaak met name in negatieve zin (zoals in het strafrecht)

   ▸ De eenvoud van het lichaam dat een ander lichaam verlangt. Geen woord. Slechts daad. Een daad die ik nooit kan verrichten. Hoe moet dat als ik bij hem blijf? Als ik weet dat dit is wat hem beroert? Hoe kan ik het zo fixen dat die behoefte verdwijnt? Dat kan ik niet.

   ▸ Ze vond haar daad spannend, maar ook een beetje misselijkmakend.

   ▸ Een verwaande kwast die als grootste hobby interessant doen en opscheppen had. Bij voorkeur over zijn eigen daden.

2. (seksualiteit), (pregnant) geslachtsdaad

   • Waarom zijn mannen zo moe na de daad? 

Hyponiemen

   

aanvalsdaad beleidsdaad euveldaad geloofsdaad geslachtsdaad gewelddaad geweldsdaad gruweldaad handelsdaad heldendaad heterdaad huwelijksdaad inderdaad liefdedaad liefdesdaad metterdaad milddadig misdaad onderzoeksdaad onrechtmatige daad oorlogsdaad overdaad paringsdaad regeringsdaad sabotagedaad schanddaad scheppingsdaad taaldaad terreurdaad verzetsdaad voortplantingsdaad wandaad wanhoopsdaad weldaad wilsdaad wonderdaad

Afgeleide begrippen

   

daadkracht daadkrachtig daadloos daadwerkelijk daadzaak daadzaken dadelijk dadeloos dadendrang handdadig krachtdadig liefdadig milddadig moorddadig weldadig werkdadig wonderdadig wreeddadig

Uitdrukkingen en gezegden

• op heter daad betrappen

iemand betrappen op een misdaad terwijl hij bezig is

• (juridisch) onrechtmatige daad

een daad die schade veroorzaakt heeft, waarvoor men een schadevergoeding zal moeten betalen

• iemand met raad en daad bijstaan

iemand helpen, niet alleen met advies maar ook door handelen

∗ Dat ik zo graag met hem erbij als vader had willen opgroeien, dat hij er niet was geweest om me van alles te leren, om mijn vragen te beantwoorden en me met raad en daad bij te staan.

• de daad bij het woord voegen

datgene doen wat men belooft of zich heeft voorgenonen

•  ik ben er he-le-maal klaar mee. 'De daaropvolgende ingesprektoon gaf aan dat Heleen Kronenberg de daad letterlijk bij het woord voegde.  

• een goede daad doen

iets goeds doen

• een daad stellen

iets doen om te laten zien dat je het serieus meent

• geen woorden, maar daden

er moet niet slechts gepraat worden, maar tot actie worden overgegaan

Vertalingen

    1. bewust gepleegde handeling   

Duits: Tat (de) v Engels: act (en), action (en), deed (en) Frans: action (fr) v, acte (fr) m Italiaans: azione (it), fatto (it) Papiaments: akto

Pools: czyn (pl) m Portugees: acto (pt) Russisch: действие (ru) Spaans: acto (es) m, acción (es) v, hecho (es) m

Anagrammen

• "daad" is een palindroom

Gangbaarheid

• Het woord daad staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "daad" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.