telescoop

Niet te verwarren met: Telescoop

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  telescoop    (hulp, bestand)
• IPA: / teləˈskop / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• te·le·scoop

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Italiaans of Latijn, in de betekenis van ‘verrekijker’ voor het eerst aangetroffen in 1740
• met het voorvoegsel tele- en met het achtervoegsel -scoop

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	telescoop	telescopen
verkleinwoord	telescoopje	telescoopjes

Zelfstandig naamwoord

de telescoop m

1. (techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden

   • In 1655 ontdekte Christiaan Huygens met een telescoop de grootste maan van Saturnus. 

   ▸ Om ervoor te zorgen dat de waarnemingen niet overstraald zouden worden door de warmtestraling van de satelliet zelf, was de telescoop in een overmaatse thermosfles geplaatst, en werd hij met behulp van zeventig kilo supervloeibaar helium gekoeld tot een temperatuur van 2 graden boven het absolute nulpunt (minus 271 graden Celsius).

   ▸ Samen met acht (voornamelijk Britse) collega's gebruikte hij daarvoor de grootste telescoop van Europa: de William Herschel Telescope, die een spiegelmiddellijn van 4,2 meter heeft.

Synoniemen

• sterrenkijker

Meroniemen

• diafragma, objectief, oculair, prisma, spiegel

Hyponiemen

• hubble-telescoop, infraroodtelescoop, radiotelescoop, reuzentelescoop, reuzetelescoop, ruimtetelescoop, spiegeltelescoop, zenittelescoop

Afgeleide begrippen

• telescoopbuis, telescoophengel, telescoopkraan, telescoopladder, telescoopvis, telescoopvizier, telescoopvoorvork, telescoopvork, telescopisch

Verwante begrippen

   

diafragma kijker objectief oculair optica periscoop prisma prismakijker refractor spectroscoop spiegel ster telescoperen verrekijker

Vertalingen

    1. een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden   

Duits: Teleskop (de) o Engels: telescope (en) Frans: télescope (fr) m Galicisch: telescopio (gl) m

Portugees: telescópio (pt) m Russisch: телескоп (ru) m Spaans: telescopio (es) m Turks: teleskop (tr)

Gangbaarheid

• Het woord telescoop staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "telescoop" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.