spek

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  spek    (hulp, bestand)
• IPA: / spɛk / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• spek

Woordherkomst en -opbouw

• [1] via Middelnederlands spek van Oudnederlands spek, in de betekenis van ‘vet’ aangetroffen vanaf 1108
• [2], [3] in de betekenis van ‘een soort suikergoed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1873

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	spek	[2,3] spekken
verkleinwoord	spekje [2] spekkie	spekjes [2] spekkies

Zelfstandig naamwoord

het spek o

1. geen meervoud (biologie), (voeding) laag vet tussen huid en vlees bij grote zoogdieren

   • Hij at 's morgens graag eieren met gebakken spek. 

2. (snoepgoed) bepaald soort sponzige zoetwaar
3. (snoepgoed) (Belgisch-Nederlands) benaming voor zoet snoep, suikergoed

Opmerkingen

• [2], [3] In de betekenis "snoep" is het verkleinwoord "spekje" (soms ook: "spekkie") de gangbare vorm.

Hyponiemen

   

aardappelspek boterspek breydelspek buikspek hamspek hespenspek katenspek ontbijtspek paprikaspek robbenspek rookspek vetspek walvisspek zuurkoolspek

Afgeleide begrippen

   

gewone spekkever spekachtig spekblok spekbokking spekboom spekboon spekbuik spekdam spekdief spekglad spekhaak spekjood spekkerig spekkever spekkig spekkoek spekkoper speklaag speklap speknek spekpannenkoek spekpen spekrand spekreep spekschieter spekslager spekslagerij speksnijder speksteen spektakel spektor spektorren spekvet spekvlieg spekvreter spekwortel spekzak spekzool spekzwoerd spekzwoord voor spek en bonen zwartbruine spekkever

Uitdrukkingen en gezegden

• [1] met spek schieten
  overdrijven of opscheppen
• [1] voor spek en bonen meedoen
  zonder winst of kost laten meedoen ofwel: meedoen maar door de andere deelnemers niet serieus worden genomen
• [1] er voor spek en bonen bijzitten
  niet meetellen
• [1] de kat bij het spek zetten
• [1] de kat op het spek binden

Vertalingen

    1. onderhuidse vetlaag bij varkens   

Bulgaars: сланина (bg) v Duits: Speck (de) m Engels: bacon (en)

Papiaments: spèki Spaans: lardo (es) m, tocino (es) m

Werkwoord

vervoeging van
spekken

spek

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van spekken
   

   • Ik spek. 

2. gebiedende wijs van spekken
   

   • Spek! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van spekken
   

   • Spek je? 

Gangbaarheid

• Het woord spek staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "spek" herkend door:

98 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.