eerste

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  eerste    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈerstə / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• eer·ste

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands eerste / eerst van Oudnederlands erist, als telwoord aangetroffen vanaf 1100; op te vatten als afgeleid van een bijwoord dat zich ontwikkelde tot  eer vw  met het achtervoegsel -der, "meest vooraan in een reeks"

Rangtelwoord (nl)
0e	1e	2e	3e	4e	5e	6e	7e	8e	9e
10e	11e	12e	13e	14e	15e	16e	17e	18e	19e
20e	21e	22e	23e	24e	25e	26e	27e	28e	29e
30e	31e	32e	33e	34e	35e	36e	37e	38e	39e
40e	41e	42e	43e	44e	45e	46e	47e	48e	49e
50e	51e	52e	53e	54e	55e	56e	57e	58e	59e
60e	61e	62e	63e	64e	65e	66e	67e	68e	69e
70e	71e	72e	73e	74e	75e	76e	77e	78e	79e
80e	81e	82e	83e	84e	85e	86e	87e	88e	89e
90e	91e	92e	93e	94e	95e	96e	97e	98e	99e
100e	200e	300e	400e	500e	600e	700e	800e	900e	1000e
100e	103e	106e	109e	1012e	1015e	1018e	1021e	1024e	1027e

Rangtelwoord

1. (wiskunde) nummer één in een rij, reeks e.d.

   • De winnaar kwam als eerste over de finish. 

   ▸ Mijn zintuigen stonden helemaal op scherp tijdens die eerste kilometers.

   ▸ Den Haag is de eerste stad in Nederland die zo'n verbod invoerde. Sinds 1 januari zijn er geen fossiele reclames in bushokjes of op straat meer te zien. Het gaat bijvoorbeeld om reclames voor vliegreizen en cruisevakanties. De reisbranche was het niet eens met het verbod en spande een kort geding aan, schrijft Omroep West.

2. (figuurlijk) beste

   • Ik wil alleen maar eerste keus vlees hebben. 

Schrijfwijzen

• 1e

Antoniemen

• laatste

Hyponiemen

   

achthonderdeerste achthonderdeneerste driehonderdeerste duizendeerste duizend en eerste honderdeerste honderdeneerste negenhonderdeerste negenhonderdeneerste ten eerste tweehonderdeerste tweehonderdeneerste vice-eerste vierhonderdeerste vierhonderdeneerste vijfhonderdeerste vijfhonderdeneerste zeshonderdeerste zeshonderdeneerste zevenhonderdeerste

Afgeleide begrippen

   

Eerste Bonioorlog eerste burger eerste communie eerste communiezieltje eerste divisie Eerste Engels-Nederlandse Oorlog Eerste Engelse Oorlog Eerste Golfoorlog eerste graad eerste heilige communie eerste hulp Eerste Kamer Eerste Kamerfractie Eerste Kamerlid Eerste Kamervoorzitter eerste kerstdag eerste kerstdagen eerste klasse eerste kwartier eerste luitenant eerste minister eerste naamval eerste paasdag eerste persoon eerste schepen eerste stadhouderloze tijdperk Eerste Wereld Eerste Wereldoorlog eerste-eeuwer eerste-eeuws eerste-ordesysteem eerstecommunicant eerstedagenvelop eerstedivisieclub eerstedivisionist eerstefaseopleiding eerstegeneratieallochtoon eerstegraads eerstegraadsbevoegdheid eerstegraadsleraar eerstegraadsvergelijking eerstegrader eerstehands eerstehulpverlener eerstejaars eersteklas eerstekwartaalcijfer eerstekwartaalcijfers eerstelijns eerstelijnsgezondheidszorg eerstelijnshulp eerstelijnszorg eersteordesysteem eersteprijswinnaar eersterangs eerstesteenlegging eerstewereldland rechtbank van eerste aanleg

Zelfstandig naamwoord

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	eerste	eersten
verkleinwoord

de eerste m

1. (wiskunde) nummer één in een volgorde

   ▸ De deugden en eigenschappen van deze tweede Nicolaas heeft men echter overgedragen op de eerste en die werd toen de heilige Nicolaas.

Uitdrukkingen en gezegden

• Niet de eerste de beste zijn

Niet zomaar iemand zijn, iemand met aanzien zijn

Vertalingen

    1. nummer één in een volgorde   

Engels: first (en) Fins: ensimmäinen (fi) Grieks: πρώτος (el) (prótos) Kirgizisch: биринчи (ky)

Turks: birinci (tr) Oekraïens: перший (uk) Russisch: первый (ru) Spaans: primero (es), primer (es)

Gangbaarheid

• Het woord eerste staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "eerste" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.