adel

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  adel    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• adel

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘stand der edelen’ voor het eerst aangetroffen in 1447

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	adel	-
verkleinwoord	-	-

Zelfstandig naamwoord

de adel m

1. (maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was

   • In die tijd beschouwden velen de adel als een verzameling parasieten. 
   • De graaf van Almelo is van adel. 

   ▸ Toernooien werden soms door vorsten georganiseerd, maar meestal door leden van de hoge adel (de baronnen) die zich op deze manier verzekerden van status en invloed.

   ▸ Niet alleen de adel maar ook de rijke burgers (Thomas More is hiervan iets later een schitterend voorbeeld) laten zich als individu portretteren.

Hyponiemen

• briefadel, geldadel, hofadel, landadel, zielenadel

Afgeleide begrippen

   

adelaar adelboek adelborst adelbrief adeldom adelen adellijk adelregering adelsbrief adelsdiploma adelskalender adelsrecht adelstand adeltrots

Uitdrukkingen en gezegden

• Arbeid adelt, maar de adel arbeidt niet

Vertalingen

    1. bevoorrechte groep personen   

Afrikaans: adel (af) Duits: Adel (de) m Engels: nobility (en) Frans: noblesse (fr) v Hongaars: nemesség (hu) Italiaans: nobiltà (it) v

Limburgs: aedel (li) m Papiaments: aristocracia Pools: szlachta (pl) v Spaans: nobleza (es) v Zweeds: adel (sv) g

Werkwoord

vervoeging van
adelen

adel

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van adelen
   

   • Ik adel. 

2. gebiedende wijs van adelen
   

   • Adel! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van adelen
   

   • Adel je? 

Gangbaarheid

• Het woord adel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "adel" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Afrikaans

Uitspraak

• Geluid: adel Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Woordafbreking

• a·del

Zelfstandig naamwoord

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	adel	–

adel

1. (adel) adel