adagium

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  adagium    (hulp, bestand)
• IPA: /aˈdaɣijʏm/

Woordafbreking

• ada·gi·um

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Latijn. In de betekenis van ‘levenswijsheid, spreuk’ voor het eerst aangetroffen in 1650

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	adagium	adagiums adagia
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

het adagium o

1. levenswijsheid, motto, spreuk, stelregel

   • We houden vast aan het adagium 'samen uit, samen thuis'. 
   • 'Met een witte blijf je zitten', is het aloude adagium. 

   ▸ In de toekomstige feministische utopie van Piercy, waar zowel van vrije hetero- als homoseksuele liefde sprake is en waar mannen en vrouwen vooral gemeenschapswezens zijn, lijkt vooral vertrouwd te worden op het adagium uit de jaren zestig en zeventig van deze eeuw dat jaloezie geen pas geeft.

   ▸ Onder andere uit dit werk, en uit zijn adagium 3001: 'Dulce bellum inexpertis' ('Aangenaam is de oorlog voor wie hem niet kennen'), kennen we hem als pacifist.

Opmerkingen

• Het aan het Italiaans ontleende adagio heeft in het Nederlands een andere betekenis, maar wordt soms met adagium verward. De oorspronkelijke Italiaanse term heeft daadwerkelijk de dubbele betekenis.

Vertalingen

    1.   

Duits: Adagium (de) o, Sprichwort (de) o Engels: adage (en), adagium (en)

Frans: adage (fr) m Italiaans: adagio (it) m

Gangbaarheid

• Het woord adagium staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "adagium" herkend door:

76 %	van de Nederlanders;
68 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Engels

Uitspraak

• IPA:

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Latijn

enkelvoud	meervoud
adagium	adagiums/adagia

Zelfstandig naamwoord

adagium

1. adagium

Synoniemen

• adage

Opmerkingen

• De ongewijzigde Latijnse woordvorm hiervan komt in het Engels alleen sporadisch voor. In het Engels en Frans wordt meestal adage gebruikt.

Latijn

Zelfstandig naamwoord

adagium o

1. adagium, slogan, spreuk

Verbuiging

	enkelvoud	meervoud
nominatief	adagium	adagia
genitief	adagiī	adagiōrum
datief	adagiō	adagiīs
accusatief	adagium	adagia
vocatief	adagium	adagia
ablatief	adagiō	adagiīs