bewijzen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  bewijzen    (hulp, bestand)
• IPA: / bəˈwɛizə(n) / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• be·wij·zen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘aantonen’ voor het eerst aangetroffen in 1240
• Afgeleid van wijzen met het voorvoegsel be-

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
bewijzen	bewees	bewezen
klasse 1	volledig

Werkwoord

bewijzen

1. overgankelijk aantonen; staven

   • Kunt u die stelling bewijzen met cijfers. 

   ▸ De keiharde bewijzen waarmee ik een rechtszaak kan aanspannen tegen de verantwoordelijke hiervoor ontbreken.

   ▸ ' 'Maar je kunt niet bewijzen dat dit een Robles is,' zei Quick.

   ▸ Vervolgens werd nog een 35-jarige Irakees opgepakt, die tegen een medegevangene zou hebben gezegd dat hij het gezin bij een huurmoord zou hebben gedood. Ook dat bleek uiteindelijk niet te bewijzen. Ook speculaties dat de vermoorde man, werkzaam in de satelliet-industrie, misschien bij spionage betrokken was, leidden nergens toe.

2. inergatief betuigen; een dienst bewijzen

zich bewijzen

3. wederkerend laten zien wat je kunt

• De nieuwe werknemer heeft zich in zijn proefperiode voldoende bewezen. 

4. wederkerend laten zien dat iets nuttig is

   • Computers hebben zich in de loop van de jaren wel bewezen. 

Vertalingen

    1. aantonen; staven   

Deens: påvise (da) Duits: beweisen (de), belegen (de) Engels: prove (en) Frans: prouver (fr)

Noors: påvise (no) Nynorsk: påvise (nn) Spaans: probar (es)

    2. betuigen; een dienst bewijzen   

Duits: einen Dienst erweisen (de) Engels: confer a favor (en)

Frans: rendre service à (fr) Spaans: prestar un servicio (es)

Zelfstandig naamwoord

de bewijzen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord bewijs

Gangbaarheid

• Het woord bewijzen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bewijzen" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.