afwijken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  afwijken    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• af·wij·ken

naamwoord van handeling
zelfstandig	bijvoeglijk
afwijken	afwijkend
afwijking

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  af bw  en  wijken ww 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
afwijken	week af	afgeweken
klasse 1	volledig

Werkwoord

afwijken

1. ergatief niet de gangbare norm volgen

   • Hij week af van de norm en deed wat hij zelf wilde. 

   ▸ 184 Hij drukt de jongeren op het hart dat ze een priester die van het rechte pad afwijkt daar zeker op mogen aanspreken.

2. inergatief iets doen wat in strijd is met wat men normaal zou doen

   • Waarom heeft het dagelijks bestuur afgeweken van het advies van de commissie? 

   ▸ Als ze afweek van de spontaan geplande route zou dit een nat pak kunnen betekenen.

   ▸ Xin bleef onder de sterren zitten, die geen fractie van hun gebruikelijke koers afweken, ondanks alle tumult in de wereld daaronder, tot in het oosten de dageraad aanbrak.

3. niet volgen van de juiste weg; niet volgen van de juiste richting

   ▸ Zodra ze een beetje afwijkt richting de straat, duwt hij haar terug.

4. anders zijn

   ▸ Ik vraag Telegraaf-journaliste Marianne Janssen hoe het mogelijk is dat haar weergave van het voorwoord afwijkt van het werkelijk gepubliceerde voorwoord.

Afgeleide begrippen

• afwijking

Vertalingen

    1. niet de gangbare norm volgen   

Duits: abweichen (de) Engels: deviate (en), differ (en) Frans: dévier (fr)

Italiaans: deviare (it) Noors: avvikelse (no) Spaans: desviarse (es)

Gangbaarheid

• Het woord afwijken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "afwijken" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.