veranderen

Nederlands

naamwoord van handeling
zelfstandig	bijvoeglijk
veranderen	veranderd
verandering

Uitspraak

• Geluid:  veranderen    (hulp, bestand)
• IPA: / vərˈɑndərə(n) / (4 lettergrepen)

Woordafbreking

• ver·an·de·ren

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van ander met het voorvoegsel ver-

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
veranderen	veranderde	veranderd
zwak -d	volledig

Werkwoord

veranderen

1. overgankelijk zodanig aan iets werken of iets behandelen dat het anders wordt

   • We hebben daarna de procedure grondig veranderd. 

   ▸ Dat moet veranderen, vindt minister Madlener van Infrastructuur, want elk jaar belanden veel mensen na een fietsongeluk op de spoedeisende hulp. Vorig jaar waren dat 74.300 fietsers, van wie 48.900 met ernstig letsel, blijkt uit nieuwe cijfers van VeiligheidNL. En de groep met ernstig letsel wordt steeds groter.

2. wederkerend zich ~ - zodanig aan zichzelf werken of zichzelf behandelen dat men anders wordt

   • Zich te veranderen is een moeilijke zaak. 

3. ergatief het proces van anders worden

   • Het weer veranderde plotseling. 

   ▸ Iedereen sprak door elkaar heen, er was niks veranderd.

   ▸ Maar als ik zonder te liften in dit tempo zou doorlopen, was het wel van belang dat er iets fundamenteels zou veranderen.

Synoniemen

• [1] wijzigen

Vertalingen

    1. zodanig aan iets werken of iets behandelen dat het anders wordt   

Baskisch: aldatu (eu) Catalaans: canviar (ca), convertir (ca), modificar (ca), canviar-se (ca), alterar (ca) (slecht maken) Deens: forandre (da) Duits: ändern (de), abändern (de), umändern (de) (deels), verwandeln (de) (totaal) Engels: change (en) Frans: changer (fr), modifier (fr), transformer (fr), convertir (fr), commuer (fr) (van straf), altérer (fr) (slecht maken) Grieks: αλλάζω (el)

Japans: 変える (ja) (かえる, kaeru); 変わる (ja) (かわる, kawaru) Oudnoords: bregða, brigða Papiaments: cambia Pools: zmienić (pl) Russisch: изменить (ru) Spaans: cambiar (es), modificar (es), remodelar (es), inmutar (es) Tsjechisch: změnit (cs) Turks: değiştirmek (tr) Zweeds: förändra (sv)

    2. zodanig aan zichzelf werken of zichzelf behandelen dat men anders wordt   

Catalaans: convertir-se (ca), canviar-se (ca), modificar-se (ca), alterar-se (ca) (slecht maken) Deens: ændre (da) Engels: change (en), make over (en) Frans: se changer (fr), changer (fr)

Portugees: alterar (pt), modificar (pt), mudar (pt), trocar (pt) Spaans: modificar (es), cambiar (es), alterar (es) Tsjechisch: měnit (cs), změnit (cs)

    3. anders worden   

Duits: sich verändern (de), sich ändern (de)

Frans: changer (fr), tourner (fr) (van wind)

Gangbaarheid

• Het woord veranderen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "veranderen" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.