ruiken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  ruiken    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈrœykə(n) / (2 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /rœʏkə(n)/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /rœːkə(n)/

Woordafbreking

• rui·ken

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘een geur geven of opnemen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1265

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
ruiken	rook	geroken
klasse 2	volledig

Werkwoord

ruiken

1. overgankelijk geur waarnemen met de neus

   • Ik ruik iets. 

   ▸ Ik zette er flink de pas in en na een tijdje begon ik bijna te rennen want ik kon de hamburgers al ruiken! ’s Ochtends om tien over negen viel ik het beroemde café binnen en zette met een zucht mijn rugzak op de grond.

   ▸ Ze snuffelt aan de brieven, alsof ze de geur van de miniatuurmaakster hoopt te ruiken - een Noorse naaldboom, misschien, of het verkoelende luchtje van een muntplant op een oever - maar het droge papier ruikt alleen maar vaag naar haar eigen kamer.

2. absoluut ~ naar een bepaalde geur verspreiden die met de neus waargenomen kan worden

   • Ja, het ruikt hier naar gas. 

3. inergatief ~ aan met de neus onderzoeken

   • Hij rook er eens aan en trok een vies gezicht. 

Vaste voorzetsels

• ruiken naar

Synoniemen

• [2] rieken
• [2] geuren
• [2] stinken (onprettig)

Vertalingen

    1. een geur waarnemen   

Arabisch: شم (ar) (šámma) Chinees: 聞 (zh), 闻 (zh) (wén) Duits: riechen (de) Engels: smell (en) Fins: haistaa (fi) Frans: sentir (fr) Hongaars: szagol (hu), megszagol (hu) Italiaans: sentire (it), fiutare (it) Japans: 匂う (ja) niou) (におう

Koreaans: 냄새를 맡다 (ko) (naemsaereul matda) Latijn: adolēre (la) Portugees: cheirar (pt) Roemeens: mirosi (ro) Russisch: обонять (ru) (obonját’), чуять (ru) (čújat'), нюхать (ru) (n'úχat') Spaans: oler (es) Zweeds: lukta (sv)

    2. een geur verspreiden   

Duits: riechen (de), stinken (de) (onaangenaam) Engels: smell (en) Fins: tuoksua (fi), haista (fi) (onaangenaam) Frans: sentir (fr) Italiaans: sentire (it) Pools: pachnieć (pl)

Portugees: cheirar (pt) Roemeens: mirosi (ro) Russisch: пахнуть (ru) Spaans: oler (es) Zweeds: lukta (sv)

Onderstaande vertalingen dienen nagekeken te worden en omgezet in de bovenstaande tabellen. Nummers na de vertalingen komen niet noodzakelijk overeen met de opgegeven definities. Voor meer uitleg zie WikiWoordenboek:Hoe vertalingen nakijken.

    1.   

Nauruaans: waij-bon (na)

Gangbaarheid

• Het woord ruiken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ruiken" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.