norm

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  norm    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• norm

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘richtsnoer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1889

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	norm	normen
verkleinwoord	normpje	normpjes

Zelfstandig naamwoord

de norm v / m

1. stelsel van meestal ongeschreven gedragsregels, gebaseerd op een stelsel van waarden

   ▸ Morele keuzes werden een thema in al zijn boeken, die volgens Terlouw waren doortrokken van christelijke normen en waarden. Terlouw brak al vroeg met het geloof van zijn ouders, maar zette zich er nooit tegen af.

   ▸ Omdat een duidelijke wettelijke normering van bestuurshandelen vaak ontbreekt, kan de rechtspositie van de burger niet rechtstreeks uit de wettelijke norm worden afgeleid.

   ▸ Algemeen kiesrecht is een democratische norm en waarde die historisch bepaald is.

2. regel voor de normalisatie, een beschrijving van de manier waarop tewerk moet worden gegaan

   ▸ Wat is (een feit) leidt zo vrij automatisch naar wat zou moeten (een norm waaraan een waarde verbonden is).

Verwante begrippen

• regel, richtlijn, standaardmaat, maatstaf

Hyponiemen

   

3%-norm BIN-norm EG-norm EU-norm ISO-norm NBN-norm anderhalvemeternorm arbonorm balkenendenorm basisnorm begrotingsnorm bijstandsnorm ebitdanorm educatienorm emissienorm euronorm fatsoensnorm fosfaatnorm ftc-norm gedragsnorm geldgroeinorm geluidnorm geluidsnorm geluidsoverlastnorm getalsnorm gezondheidsnorm groeinorm groepsnorm heteronorm hygiënenorm klimaatnorm kostendelersnorm kwalificatienorm kwaliteitsnorm loonnorm lozingsnorm maastrichtnorm macronorm mestnorm milieunorm minimumnorm minister-presidentnorm nachtnorm nen-iso-norm omkaderingsnorm opheffingsnorm overgangsnorm parkeernorm passiefhuisnorm passiefnorm performantienorm polynorm premiernorm procentnorm productienorm productnorm rechtsnorm rendementsnorm rijksnorm risiconorm schuldnorm selectienorm stichtingsnorm stralingsnorm taalnorm tekortnorm tilnorm toelatingsnorm uitgavennorm uitkeringsnorm uitzendnorm urennorm veiligheidsnorm verliesnorm volumenorm woningdelersnorm woondelersnorm zalmnorm zeulnorm

Afgeleide begrippen

   

normaal normadressaat normafwijkend normbedrag normbesef normbevestigend normbewustzijn normblad normbudget normcommissie normenpatroon normenstelsel normensysteem normgevend normgeving normgroep normhandhaving normherstel normhuur norminkomen normloos normoblast normoverschrijdend normstellend normstelling normstudent normuitkering normuur normverbruik normvervaging normverval

Vertalingen

    1.   

Duits: Norm (de) v Engels: norm (en)

Frans: norme (fr) v Spaans: directriz (es) v, norma (es) v, normativa (es) v

Gangbaarheid

• Het woord norm staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "norm" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.