viooltje

Nederlands

2. Een driekleurig viooltje.

Uitspraak

• Geluid:  viooltje    (hulp, bestand)
• IPA: / viˈjolcə / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• vi·ool·tje

Woordherkomst en -opbouw

• afgeleid van  viool zn  met het achtervoegsel -tje

[2]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	(viool)	(violen)
verkleinwoord	viooltje	viooltjes

Zelfstandig naamwoord

het viooltje o

1. verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord viool

   • Mijn dochter speelt voorlopig nog op een driekwart viooltje. 

   ▸ Het Frysk Orkest heeft het gouden viooltje, dat het 't vorig jaar ontving aan het einde van een spontane actie, welke de inwoners van Friesland voor het behoud van dit orkest hadden gevoerd en dat toen als bestemming kreeg een wisselprijs te zgn voor de beste muzikale prestatie in Friesland, thans toegekend aan prof. dr. J. Jansen te Utrecht.

2. alleen verkleinwoord (bloemplanten) benaming voor planten uit het geslacht Viola  uit de viooltjesfamilie (Violaceae )

   • Zij heeft een paar viooltjes op haar balkon. 

   ▸ Inmiddels staat het zinkviooltje op de rode lijst van planten. Het viooltje is zeldzaam geworden, deels doordat kruisbestuiving met andere soorten optreedt, maar ironisch genoeg ook doordat de zinkvervuiling in de regio is afgenomen.

Hyperoniemen

• [2] viooltjesfamilie, zaadplanten, fabiden, rosiden, bedektzadigen, landplanten, planten

Hyponiemen (in taxonomische zin)

• [2] akkerviooltje, bosviooltje, donkersporig bosviooltje, driekleurig viooltje, duinviooltje, echt melkviooltje, geel viooltje, hondsviooltje, hoornviooltje, langsporig viooltje, maarts viooltje, melkviooltje, moerasviooltje, ruig viooltje, tweebloemig viooltje, violet zinkviooltje, wonderviooltje, zandviooltje, zinkviooltje

Verwante begrippen

• [2] Kaaps viooltje, nachtviooltje

Hyponiemen

• [2] heideviooltje, veldviooltje

Afgeleide begrippen

• [2] viooltjesfamilie
• [2] kleine viooltjesmot, viooltjesachtig, viooltjesblad, viooltjesblauw, viooltjesgeur, viooltjeslori, viooltjesmot, viooltjesolie, viooltjesreuk, viooltjeswortel

Vertalingen

    1. benaming voor planten uit het geslacht Viola   

Afrikaans: viooltje (af) Catalaans: violeta (ca) Deens: viol (da) Duits: Veilchen (de) o Engels: violet (en) Esperanto: violo (eo) Fins: orvokki (fi) Frans: violette (fr) v Fries: fioeltsje (fy)

Italiaans: viola (it) v Latijn: viola (la) Papiaments: violeta Pools: fiołek (pl) v Portugees: violeta (pt) Slowaaks: fialka (sk) v Spaans: violeta (es) v Tsjechisch: fialka (cs) v Zweeds: viol (sv)

Gangbaarheid

• Het woord viooltje staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "viooltje" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

• [1] viooltje in het Nederlands Soortenregister N
• [1] viooltje op Wikidata