totalitarisme

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Nederlands

Uitspraak
Woordafbreking
  • to·ta·li·ta·ris·me
Woordherkomst en -opbouw
enkelvoud meervoud
naamwoord totalitarisme -
verkleinwoord - -

Zelfstandig naamwoord

totalitarisme o

  1. (politiek) stelsel waarin de gehele maatschappij ondergeschikt wordt gemaakt aan centrale beheersing vanuit de staat en één ideologie de hele samenleving tot in de diepste geledingen doordringt
     De voornaamste en toonaangevende theorie van het totalitarisme is in eerste instantie die, waaraan de namen van Friedrich en Brzezinski zijn verbonden, en waarvan de eerste versie uit 1953 stamt, een tweede uit 1965 en een derde uit 1969. Volgens deze theorie kan men niet-democratische politieke systemen onderverdelen in autoritaire en totalitaire. Totalitaire staten worden dan gekenmerkt door wat de auteurs een ‘syndroom’ van zes eigenschappen noemen:
    1. Een officiële ideologie waarin iedereen wordt verondersteld te geloven.
    2. Een monopolistische partij, die gewoonlijk door één man wordt geleid.
    3. Een geheime politie, die vrijwel ongebreideld te werk kan gaan.
    4. Monopolistische beheersing van de communicatiemiddelen.
    5. Monopolistische beheersing van wapens en geweldsmiddelen.
    6. Monopolistische beheersing van alle organisaties, inclusief de economische.
    [3]
  2. (politiek) opvatting dat de hele staat vanuit een centraal punt volgens één ideologie bestuurd moet worden
     Mussolini is totalitair, maar eenvoudig betrekkelijk, niet absoluut, en namelijk beperkt tot de uitsluitend politieke aangelegenheden, waarmede zich voortaan niemand meer moet bemoeien. In het aangehaald artikel legt de Duce zijn totalitarisme op deze manier uit. 'Geen Staat is meer totalitair, meer autoritair dan de fascistische. Geen houdt meer aan zijn almacht en aan zijn prestige vast. Maar juist om die reden vermijdt het Fascisme zich te mengen in zaken die buiten zijn bevoegdheid liggen. (…)'[4]
Vertalingen

Gangbaarheid

65 % van de Nederlanders;
79 % van de Vlamingen.[5]

Meer informatie

Verwijzingen

  1. Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
  2. Bronlink geraadpleegd op 20 april 2021 Weblink bron Bongiovanni, Bruno, & John Rugman. Totalitarianism: the Word and the Thing. in: Journal of Modern European History / Zeitschrift Für Moderne Europäische Geschichte / Revue D'histoire Européenne Contemporaine, jrg. 3 nr. 1 (2005), p. 5
  3. Bronlink geraadpleegd op 20 april 2021 Weblink bron Bart Tromp op Wikipedia “De wetenschap der politiek.”, 4e druk (2002), Amsterdam University Press, Amsterdam, ISBN 90 5356 578 7, p. 341/342
  4. Bronlink geraadpleegd op 20 april 2021 Weblink bron Angelo Brucculeri (vert. J.A. van Houtte) Het Italiaansche Fascisme in: Streven., jrg. 2 nr. 4 (april 1935), Drukkerij De Bievre, Brasschaet, p. 270
  5. Bronlink geraadpleegd op 28 april 2020 Weblink bron Gearchiveerde versie “Word Prevalence Values” op ugent.be