elkaar

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Nederlands

[1] elkaar kussende popppetjes
nominatief genitief
elkaar elkaars
Uitspraak
Woordafbreking
  • el·kaar
Woordherkomst en -opbouw
  • In de betekenis van ‘wederkerig voornaamwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285 [1]

Wederkerig voornaamwoord

elkaar

  1. als wederzijds lijdend voorwerp
    • Zij begroetten elkaar [2]
    • Iedereen kent elkaar [2]
  2. als wederzijds meewerkend voorwerp
    • Zij gaven elkaar een hand. 
  3. als voorzetselvoorwerp: drukt uit dat van twee of meer personen ieder op zijn eigen manier tegenover de ander handelt
    • Zij waren echt aan elkaar gewaagd. 
     ’Wie weet er een mop?’ riep een aarzelende stem. Een voor een begonnen we grappen en verhalen met elkaar te delen om de moed erin te houden.[3]
  4. als voorzetselvoorwerp: drukt een onderlinge relatie, aansluiting of een snelle opeenvolging uit
    • Zij hebben een uur achter elkaar lopen praten. 
Synoniemen
Verwante begrippen
Afgeleide begrippen
Vertalingen
Uitdrukkingen en gezegden
  • het is voor elkaar
het is klaar
  • iemand in elkaar slaan
iemand heel hard slaan zodat die persoon niet meer rechtop kan staan
  • uit elkaar gaan
stoppen met een relatie, scheiden
  • achter elkaar lopen
in ganzenpas lopen, de ene voor de andere lopen
  • iets in elkaar zetten
iets monteren, van losse delen één geheel maken
  • In elkaar zitten
vertellen hoe iets is samengesteld
• Deze machine zit vernuftig in elkaar. Hij bestaat uit wel vijftig verschillende onderdelen. 
  • zaken door elkaar halen
je vergissen, denken dat het ene ding eigenlijk het andere is

Gangbaarheid

100 % van de Nederlanders;
100 % van de Vlamingen.[4]

Verwijzingen

  1. "elkaar" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
  2. 2,0 2,1 Het antecedent is ofwel in het meervoud, ofwel een onbepaald voornaamwoord met collectieve betekenis.Zie ANS
  3. Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers op Wikipedia
  4. Bronlink geraadpleegd op 28 april 2020 Weblink bron Gearchiveerde versie “Word Prevalence Values” op ugent.be