eisen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  eisen    (hulp, bestand)
• IPA: /ˈɛi̯sə(n)/

Woordafbreking

• ei·sen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘verlangen’ voor het eerst aangetroffen in 1240

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
eisen	eiste	geëist
zwak -t	volledig

Werkwoord

eisen

1. overgankelijk zeer dringend vragen, vaak met een sanctie op het niet beantwoorden ervan

   • Er werd een loonsverhoging geëist. 
   • De demonstranten eisten het aftreden van de president. 

Hyponiemen

• afeisen, opeisen, vereisen, wedereisen

Afgeleide begrippen

• eisenpakket, eiser

Vertalingen

    1. zeer dringend vragen, vaak met een sanctie op het niet beantwoorden ervan   

Engels: to demand (en) Frans: exiger (fr) Hongaars: követel (hu) Latijn: postulare (la)

Papiaments: eksigi Spaans: exigir (es), demandar (es) Vietnamees: đòi (vi)

Zelfstandig naamwoord

de eisen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord eis

   ▸ Het esthetische is net als het 'id' het terrein van het zoeken naar genot, in het ethisch domein pas je je zinnelijkheid aan de eisen van de samenleving aan zoals het 'superego' dat doet, en het religieuze is het vermogen dat je hebt om je authentieke zelf, je 'ego' te zijn.

   ▸ Maar hij moet die al voor die tijd gehad hebben, zoals hij in 1516 schrijft: 'Toen hij [= Florentius, in deze brief het alter ego van Erasmus zelf] amper zestien jaar was, was zijn lichaam delicaat, maar goed aangepast aan de eisen van zijn geest.

Gangbaarheid

• Het woord eisen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "eisen" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.